Verskil tüsken versys van "Jiddisj"

26 bytes toegevoegd ,  11 jaar geleden
geen bewarkingssamenvatting
De belangriekste gemeenschappen waor Jiddisj espreuken wönnen zitten in de VS en in Israël, mit kleinere gemeenschappen in [[Antwarpen]] en [[Zuud-Amerika]]. Veurnamelijk in de VS en Israël nimp 't Jiddisj veule woorden over vanuut de primaire laanstaal. Zo he-j in 't Niej-Yorks-Jiddisj woorden as 'road' en 'car', terwiel daorveur in Israëlisch-Jiddisj Hibbreeuwse of Duutse woorden gebruuk wönnen. Dit kan dertoe leien dat Israëlische en Amerikaanse sprekers van 't Jiddisj meuite hemmen um mekaar te begriepen.
 
==JiddischeJiddisje leenwoorden in 't Nedersaksisch==
't Nedersaksisch hef oek wat leenwoorden uut 't Jiddisj. Daornaos had 't Nedersaksisch oek nog woorden uut 't Jiddisj dee veural gebruuk wönnen deur de Nedersaksischpraotende jodenmeensen, mar daor bin der neet veule van in algemeen gebruuk eraak. Mit de jodenvervolging in de [[Tweede Wereldoorlog]] kwam der een einde an 't kontak tussen 't Jiddisj en Nedersaksisch.
 
Een paor veurbeelden van leenwoorden vanuut 't Jiddisj bin: ''stiekem'', ''sjoege<small>(</small>m<small>)</small>'', ''geintjen'' (grapjen), ''pietsjen'' (klein bietjen), ''[[jajem]]'' en werschienlijk ''alsmar'' en ''vertesteweren'' (van 'versjteren'). In 't [[Grols]] (waor veur de oorlog een aorig grote joodse gemeenschap bestung) he-j woorden as: ''jofel'', ''nen toffen'' (meestentieds ironisch bedoeld), en ''sjikkern'' (veur ''zupen''). In 't [[Möppelt|Meppelse]] [[Drèents|Drents]] onstungen deur de joodse gemeenschap gebruken woorden as ''sjammesvrouwe'' (vrouw van de köster van de synegoge) en ''warkgojje'' (neet-joodse warker).
 
In [[Winschoot|Winschoten]] in [[Grunnen (provìnzie)|GrunningenGroningen]] woondenwoenen in de latelaote achttiende[[18e eeuw|18e]] en vrogge twintigste[[20e eeuw]] relatiefaorig veulwat jodenjodenmeensen, wat zien speuren nao hefeleuten elaotenhef in 't Winschoter dialectdialek. 't Stadjen weurwönnen okoek ''Lutje Mokum'' eneumd. De joodse dichter Saul van Messel (schuulnameschuulnaam van [[Jaap Meijer (schriever)|Jaap Meijer]]), diedee uut WinschootWinschoten kwam, hef termen diedee de joodse gemeente daor gebruuktegebruken in zien dichterijdichterieje verwarktverwark. Heur veurzanger nuumdenneumen GrunningseGroningse jodenjodenmeensen ''gaazn'' (veurzanger; Jid. ''khazn'', HebHib. ''chazzan'').
 
==Veurbeeldtekse==