Verskil tüsken versys van "Tweantse skeeldnaamns"

50 bytes toegevoegd ,  9 jaar geleden
K
bot derbie: be:Мянушка; cosmetic changes
K (Dia2 is vort)
K (bot derbie: be:Мянушка; cosmetic changes)
In wat plaatsn is t gebroekeliker um nen skeeldnaam te hebn as in aandere. In sommige döarpe hef zowat nums nen skeeldnaam, in aandere döarpe is t hoaste vrömd a'j dr ginnen hebt, en kan t duudn op det oewe femilie van vroger oet nit oet Tweante köm.
 
== Soortn ==
Feailik beent er vief soortn skeeldnaamns:<br />
1. Dee verwiest noar t (boern)oarf woer of ne femilie of keump<br />
2. Dee verwiest noar persoonlike kenmoarkn van één of meardere<br /> persoonn oet ne femilie<br />
 
{{Dia|<small>1. plaatse of boerderieje:</small>}}
* ''De Vinke'' (Bloemendaal)
* ''Knibbelgediene'' (van Gerritdina Beltman, dee oorspronkelik biej n [[Maarkel|Moarkelsen]] Boerskop ''Knibbelhoek'' weg köm)
* ''van t skelle fietspädjen'' - woonde bie n skel fietspädjen
 
{{Dia|<small>2. Persoonlike kenmoarkn van 1 of meardere persoonn oet de femilie:</small>}}
* ''De Neuze'' (Baan, had nen opvalnd grote neuze)
* ''n Bril'' (Ten Bolscher)
* ''Buul'' (nen aandern Ten Bolscher, namn t skoftemoal aait met in n buul)
* ''Doew-doew'' (Haase, stotterdn heel slim)
* ''Snuutje'' (Schreurs, hebt n apart fien snuutje, met nen kleainn moond en ne spitse neuze)
 
{{Dia|<small>3. n Apart beroop van eene oet de femilie:</small>}}
* ''Mèldieks'' (Hendrikus Schapink, haandeln in [[mèl]]).
* ''de Kètse'' (Baan, haddn n [[Tiggelwaark|steenfabriek]] en höwn vaake steender teegn mekoar, wat n kètsend geluud gaf)
* ''de Kuups'' (Ter Harmsel, warn van vrooger oet kuupers)
* ''Koarel van Notoaris'' ([[Karel Diederik Schönfeld Wichers]], was kandidaat notoaris, skreef völ in t Riesns, zoas t Riesns Weurdebook. Zin breur was Herman Pieter Schönfeld Wichers, bètter bekeand as [[Belcampo]].
 
{{Dia|<small>4. t Soort beeste wat de femilie hef:</small>}}
* ''de Menne'' (Mannes Pijffers, was peardemenner)
* ''Peardejan'' (Jansen, woarkn met pearde op n steenfabriek)
* ''n Bign'' (Kamphuis)
 
{{Dia|<small>5. n Apart vuurval in ne femilie:</small>}}
* ''de Jenkes'' (Ter Avest, hadn twee Jennekes in één gezin)
* ''Lapot'' (Baan, kon ne preake van Domie Lapot zowat letterlik noaverteln)
* ''Van t Hatje'' (Ten Berge, eene van öare vuureuldn har in Atjéh evöchn)
* ''Bamboes'' (vuuroolder har ene van de eerste [[fiets]]n in Riesn, met spatbörde van bamboe)
 
== Ontstoan ==
Skeeldnaamns ontstoat vanzelf en dr hoof nit völle vuur te gebuurn. t Is t beste oet te legn met n vuurbeeld. In de klasse op de legere skole vrög de meaister tiedns t lesken oawer [[Biebel]]se geskiedenisse wee of t was dent zea in n Biebel det hee zinne haande in onskoold wasken dee. n Jeunkn stekt n vinger op: "[[Potifar]], meaister!". De hele klasse lachen um oet, want det mos natuurlik [[Pilatus]] wean. t Jeunkn hef de rest van zien leawn Potifar eheetn.
 
== Nut ==
In Tweante wördt ook nog aait t gebroek an enheuldn um keender noar öare grootooldn te [[verneumn]]. Doarduur kwamn op n doer bepoalde naamns steeds vakerder vuur. Zo kon t wal vuurkomn dèt de grotvaas van beaide kaantn allebeaide ''Jan'' heetn, woerduur dr in één gezin mangs twee jongs ''Jan'' eneumd wördn. Dee wördn dan oet mekoar eheuldn duur ze ''(Grootn)Jan'' en ''Kleainn Jan'' te neumn, wat dan later wier as skeeldnaamns gebroekt wördn.<br />
Duurdèt völle jongs en meaks oet dezelfde femilies met mekoar trouwdn, wör t antal van sommige families met n zelfdn achternaam al mear grötter. In [[Riesn]] wonnt onmeundig völle families ''Baan'', ''Voortman'' en ''Wessels'', [[Eanter]] hef n groot antal van ''Pluimers'' en ''Velten'' en t [[Vjenne]] steet bekeand um de völle femilies ''Dekker'', ''Fokker'' en ''Holland''. Um ze nog oet mekoar te könn hooldn gavn de leu mekoar skeeldnaamns.<br />
A-j oew skeeldnaamn neumt weett de leu dreks of ze met good of slech volk te doon hebt. Dèt hef n noadeel: As dr eene oet ne femilie wat misdoan had, dan had zinne hele femilie subiet nen kladn an t gat en wördn ze doar met zaakn doon, verkering kriegn en aandere sosjale angeleagnheedn op of erèknd. Van de aandere kaante heul det t volk ook in t gelid, want iej woln nit de skaande van de femilie oawer oe ofroopn.
 
== Vrooger en rechtevoort ==
T köm wal vuur dèt nen vrömden, den nit met de skeeldnaamns bekeand was oarns biej eene in Tweante mos wean en noar n offisjeeln achternaamn vreug, nit wiet köm umdèt de leu mekoar alleenig mear biej n skeeldnaamn keandn.
T wördn vrooger mear gebroekt as rechtevoort, mear iedereene wet zo ongevear nog wal wo of zin femilie eneumd wordt of wördn en zal aaltied as-e oarns biej euldere leu op bezeuk geet de vroage kriegn: ''"Woer zi-j (dr eene) van?"''<br />
As leu noar thoes hen goat, köant ze as kleain grepken smangs zegn: ''Ik goa noar de [skeeldnaamn]''. Dan neumt ze n skeeldnaamn van de wederhelfte.
 
=== Versiering ===
Woer in aandere plaatsn vake standaard sprökn zo as "boszicht" en [[Latiens|Latiense]]e sprökn an de mure hangt um an te geewn det t dr good wonn is, wördt in Tweante n skeeldnaamn ook wal mangs as gevelsprökke as versiering an de boetnmure höngn.
 
== Oetgoande verbeendingn ==
* [http://members.chello.nl/~j.nikkels/gen/bijnamen.html Webstea met n oawerzich van Riesnse skeeldnaams]
* [http://www.enter-info.nl/Geschiedenis/Bijnamen/bijnamen.html Webstea met n oawerzich van Eanterse skeeldnaams]
 
Dèt heel völle nog wal weett wat of öaren skeeldnaamn is, blik op de bekeande profielsite [[Hyves]]. Op de Riesn-hyve beent r nog völle te veendn:
* [http://rijssen-thebest.hyves.nl/forum/791126/lv3g/Bijnamen_in_Rijssen/ Riesn-hyve: biejnaamns]
 
{{Dia|Disse bladziede is eskreewn in t [[Riesns]]}}
 
[[Kattegerie:Tweants_artikelTweants artikel]]
[[Kattegerie:Tweants]]
[[Kattegerie:Nedersaksische cultuur]]
[[nds:Ökelnaam]]
[[af:Bynaam]]
[[be:Мянушка]]
[[br:Lesanv]]
[[ca:Àlies]]
12.615

bewarkingen