Verskil tüsken versys van "Gotiek"

Geen verandering in de grootte ,  10 jaar geleden
K
Bot: autematisch tekse vervungen (-ea +ae)
K (Bot: autematies tekse vervungen (-Romien +Romein))
K (Bot: autematisch tekse vervungen (-ea +ae))
Et wödt ezeen as den eersten echt verni-jenden stiel vanof den val van et [[Romeinse Riek]]. Den benaming hef neet ne eendudige betekkenis; der waren grote regionoalen verskillen en der is vanof et untstoan ok ne dudeleke untwikkeling deur de tied hen te zeen. Undanks dizze verskillen bunt der ok wal nen trop gemeenschappeleke kenmarken te neumen. Den belangrieksten eigenschop van de gotiek is den '''drang noar vertikoaliteit'''. Ok verlangden zie noar lecht, zie ploatsten vanof toon ok de grootste roosvensters in de karken. Gebouwen wodden steeds hoger en doardeur schienboar smaller, in de [[beeldhouwkunst]] en [[skilderkunst]] ku'j langgerekte veurwarpen en umhoogrankende plaantenfiguren zeen.
 
De gotiek won et al rap van zienen veurganger, den [[romaansen stiel]], hier en doar verschenen wealdsewaeldse, neet karkeleke, en karkeleke gebouwen in dizzen stiel, talrieke [[belfort]]en en kathedroalen greujden noar den heamelhaemel. Geweunlek was dizzen stiel, Pro Deo, ter ere van God, en bleavenblaeven alle architekten en warkleu unbekand.
 
==Kenmarken==
Et völvuldig gebruuk van [[spitsboage|spitsboagen]], lange gewaden, spitse schone, puntige hooden, [[baldakien]]en, [[roosvenster]]s en [[Gebraandskilderd glas|gebraandskilderde ramen]] verstarkten dizze verticaoliteit. Aandere kenmarken bunt ne hoge moate van deurzichtigheid en leavensholdinglaevensholding dee van de woarnemboare warkeliekheid uutgeet. In de 14de, 15de en 16de eeuwe ging de gotiek oaver in de [[Renaissance]], veur et eerste in [[Italië]], woar de gotiek nooit echt gewild wierd. In Noord-Europa was den oavergäng veul heanigerhaeniger an en doar ku'j völle oavergangsvormen zeen. In Nederlaand wodden den gotiesen vormentaal nog tot in de 17de eeuwe gebruukt, met name veur karken.[[Ofbeelding:Gothic 2.jpg|thumb|Binnenwark gotiese karke]]
 
==De benaming ''gotiek''==
Et weurd 'gotiek' is ofkumstig van et Germaanse volk de [[Goten]], howal de gotiek doarmet niks van doon hef. Pas in de 16de eeuwe wöd dizze benaming deur de verstandeleken ebruukt as spotname veur nen bouwstiel dee zie volkommen smakeloos en barboars vunden. De benaming veur de kunststreuming dee-t wie noo gotiek neumt, wodden veur et eerst ebruukt deur den Italiaansen architekt [[Giorgio Vasari]]. Toon hi-j in opdracht van den Hartog van Farnese in 1546 n oaverzicht maken van alle bekende kunstenoars sinds olde tieden, gebruukte hi-j in dit (gans invloodrieke) book dizzen name veur alle laatmiddeleeuwse kunst woarin den hang noar verticoaliteit terugge te vinden is. Den (renaissance)architekt Vasari vond de streuming ne primiteeve Noord Europese dwaling, dee ofleidden van den deur de renaissancekunstenoars zo bewunderden Romeinsen vormentaal. Den name is dus as scheldweurd bedoold; de Goten golden in dee tied as de vereurzoakers van den val van et Romeinse Riek.
 
== IndealingIndaeling gotiek ==
Oaver et algemeanalgemaen hanteert zie veur de gotiek den volgende indealingindaeling noar tied, moar der bunt ok aandere onderverdealingenonderverdaelingen (dit kump umdat et bouwen van ne karke lange duurt en der dus verskillende stielen in ene karke könt weanwaen):
* [[Vroggotiek]]: rundumme 1140-1200
* Middengotiek of [[Hooggotiek]] en/of [[Rayonnante gotiek]]: 1200-1300
 
==Uutgaonde verwiezingen==
* [http://www.gothicmed.com GOTHICmed, A Virtual Museum of MediterraneanMediterranaen Gothic Architecture]
 
[[Ofbeelding:Marienburg 2004 Panorama.jpg|thumb|left|600px|[[Malbork]]]]
7.566

bewarkingen