Verskil tüsken versys van "Evangelie van Tomas"

28 bytes toegevoegd ,  8 jaar geleden
geen bewarkingssamenvatting
K (bot derbie: bar:Thomasevangelium)
[[Ofbeelding:Nag Hammadi Codex II.jpg|thumb|Stuk van t evangelie]]
 
't '''Evangelie van Thomas''' is de name van 'n oale papyrus wulk stamt uut 't aolevrogge christendom, 't wöd eplaasteplaatst in de [[gnostiek]]. De gnostiek is iene, naos 't katholicisme, van de invloedriekse stroming' uut vrogge christendom ewest, wulk later verketterd, vervolgd en uut-evaagd wed deur de orthodoxie van die tied. D'r bint nog vulle meer boekies evun'evunnen die uut 't de beguntied van 't christendom stamt, ma dissedizze hef extra andacht ekree'ngekregen vanwègevanwege zien vrogge datteeringdatering en verg'lieking'vergeliekingen met de Biebelse over-eleverde evangelies. 't Hef zulfszölfs de nametitel kree'ngekregen van 't 'viefde evangelie', ok al is de karke 't doordaor nie met iens. Ok gef 't, net as de aand'reaandre gnostische geschriften, 'n better beeld van hoe 't allemaole an toe gung in de eerste eeuwen van oonzeoons joortellingjaortelling.
 
== Hoe en wenneer 't evundenevunnen is. ==
't [[Evangelie]] wed evun'evunnen deur twi'jtwie boeren in [[Nag Hammadi]], wat lig in [[Egypte (laand)|Egipte]], in 'n krukekruuke. In die krukekruuke vun'vunnen zi'j naos vulle aand'reaandre Koptische geschriften ok 'n vri'jwel prachtig haandschrift van 'n, töt toen toe, onbekend [[Evangelie]]. De tekse bestiet uut 'n on-ordende reeks lösse uutspraken van [[Jezus Christus|Jezus (de) Kristus]]. In dit evangelie zulfzölf wed iene [[Didymus Judas Thomas]] enuumd as de schriever, die wi'j ok wel kent as iene van de discipelen van Jezus, uut de oons bekende [[Biebel]]. Allene wörpwirp dit evangelie 'n totoal aander licht op Jezus dandas wat de Biebel dut. 't B'langBelang van dissedizze [[papyrus]] wudwöd inmiddels al deur vulle luu erkend, en men sprek dan ok van 't ' viefde evangelie ', Of zulfszölfs van ' de verleuren evangelie '.
 
== Wenneer 't eschree'meschreven is ==
 
Dus de tekse dat doordaor evun'evunnen is dateert zi'j uut de vierde eeuwe, en is met al de woorschienlikheidwaorschienlikheid 'neen vevoalsing vavan 'n [[Grieks|Grieks]] geschrift. DisseDizze tekse zol zien oorspröngoorsprong he'mhebben van 'n old'reooldre [[Aramees|Aramese]] tekse (d'r bint anwiezing'anwiezingen veur die hier op zollen duuden). D'r bint vandage de dag nog altiedaaltied discussies over wenneer zien geboorte mussen wee'nwezen. D'r bint wel starke argumenten datdet hi'j is geboren rond 'n heulheel vrog tiedstip, zulfszölfs nog jonger as de Biebelse evangelies, zo rond de jorenjaoren vieftig noa KristusChristus. Hieronder vind ie drieje van zukke argumenten:
 
- De vörme; umdatumdet d'r 'n bulte uutsproaken in stiet maakt 't aorig primitief, in ieder geval 'n stukkienstukkie primitiever as de viere lee'msbeschrieving'levensbeschrievings da-w vind in de Biebelse evangelies.
 
- Wi'j zult nar'ngsnargens in Thomas 'n uut ewarkte theologie vinvinnen, wa-w dus wel vind in de Biebel, en nar'ngsnargens zult wi'j ok gien verwiezing vinvinnen noa de endtiedeendtied.
 
- De verhalen dawa-w leest in de Biebel kump wi'j ok tee'ngtegen in Thomas, moarmar dan in 'n primitivere vörme.
 
En dan veural vanuut de tradisjonele christelikke hoek, de karke, bestiet d'r vulle tee'ngwarktegenwark, zi'j wilt Thomas nie an nemannem as 'n autentiek en vrogge brönbronne over Jezus. Want 't Thomas Evangelie kek heul aan'saanders naor Jezus, dan wat de karken dut.
 
== Inholt: globaal wat d'r in stiet ==
In 't Thomas Evangelie vindvinne wi'j 114 uutspraken die bint toe eschrèe'meschreven an Jezus. De indeling in logia (zo wöd de uutspraken enuumd) is nie oorspönk'likoorsponkelik, dissedizze bint later doordeur vertalers emaakt umme de tekse wat leesbaarder te maken. In Thomas ontmuut wi'j Jezus as 'n [[spiritualiteit|spirretwele]] leraar die de mèensenmeensen de weg noar 't KeuninkriekKoninkriek wol wiezen. Dit keuninkriekkoninkriek lig nie, zo as in de Biebel, butenbuuten oonzeoons wereld, maarmar vat meer soam'soamen de warkelikheid woorinwaorin wi'j leeft. ZulfkennisZölfkennis is dan ok de slöttelsluttel noar dissedizze aand'reaandre wieze van kieken en Jezus beschref op 'n vake poëtische en indring'deindringende meniere de opstakelsopstaokels die wi'j mut nemmen umumme töt dissedizze zulfkenniszölfkennis te kömkom ('n bekende uutsproakuutspraak van de gnostische Jezus is dan ok: '[[Ken u zelf|Ken oe zulfzölf]]'). Jezus treed dan ok op as 'n soort Zenmiester, hi'j sprek in roadsels, stieds trugwiezendterugge wiezend noar de zukerzuuker 'mzulfmzölf met vulle noadruk op 't b'langbelang van 't 'hier en now'.
 
{{Dialekt|sdz}}
2.186

bewarkingen