Verskil tüsken versys van "Jezus Christus"

615 bytes toegevoegd ,  8 jaar geleden
ummezet in t Putters en wat tekste derbie edaon
K (r2.7.2+) (bot aanders: pa:ਇਸਾ ਮਸੀਹ)
(ummezet in t Putters en wat tekste derbie edaon)
[[OfbeeldingBestaand:Christ pantocrator daphne1090-1100.jpg|thumb|225px|11e eeuws pertretportret van Jezus]]
'''Jezus Christus''' of '''Jezus van Nazareth''' (8–2 v.C. tot 29–36 n.C.) is t sentraole figuur in t [[christendom]] en is oek n belangriek persoon in verschillende are geleuven.
'''Jezus Christus''' (oek bekend as ''Jezus van Nazaret'', ''Yeshua'' (ישוע) in [[Hebreeuws]] en ʿĪsá (عيسى) in [[Arabisch]]) is volges de [[christendom|christelijke]] leer de enigste drekte Jonge van [[God]], die deur [[God]] in 't [[Oolde Testement|Ouwe Testement]] (de joodse [[Tenach]]) de beleufde [[Messias]] en de Verlosser is die de minsen van der [[zunde]]n zou redden en de harmonie tussen [[God]] en de mins zou herstellen. Hie beleufde minsen die in Hum geleuven te 'behouwen' en 'eeuwig leven' te geven. Zien - in 't [[Ni'je Testement|Nieje Testement]] beschreven - geboorte ([[Kirsttied|Kaarst]]), zien dood an 't [[kruus]] ([[Goeie Vriedag]]), zien [[opstanding]] uut de dood ([[Poaske|Paosen]]), zien [[hemelvaortsdag|hemelvaort]] en Zien terugkomst (de eindtied) staon centraol in de theologie van 't tredisionele [[christendom]].
 
'''Jezus Christus''' (oek bekend as ''Jezus van Nazaret'', ''Yeshua'' (ישוע) in [[Hebreeuws]] en ʿĪsá (عيسى) in [[Arabisch]]) is volgesvolgens de [[christendom|christelijkechristelike]] leer de enigste drekte Jonge van [[God]],. dieHie deur [[God]]wort in 't [[Oolde Testement|Ouwe TestementTestament]] (de joodse [[Tenach]]) de beleufde [[Messias]] en de Verlosser iseneumd die de minsen van der [[zundezonde]]n zou redden en de harmonie tussen [[God]] en de mins zou herstellen. Hie beleufde minsen die in Hum geleuven te 'behouwen' en t 'eeuwigeeuwige leven' te geven. Zien -geboorte ([[kirsttied|karst]]), dat in 't [[Ni'je Testement|Nieje TestementTestament]] beschreven - geboorte ([[Kirsttied|Kaarst]])staot, zien dood an 't [[kruus]] ([[Goeie Vriedag]]), zien [[opstanding]] uut de dood ([[Poaske|Paosen]]), zien [[hemelvaortsdag|hemelvaort]] en Zien terugkomst (de eindtied) staon centraolsentraol in de theologie van 't tredisioneletradisionele [[christendom]].
Jezus Christus of ''Jezus van Nazereth'' zoas Hie oek wel bekend staot, is werschienlijk geboren in [[Bethlehem]] of [[Nazereth]] in de [[Israël]]ische landstreek [[Galilea]] zo'n zeuven tot vier jaor veur de eigenlijke [[gregoriaanse kelender|westerse jaortelling]]. Onze jaortelling is dus eigenlijks verkeerd, dit komt deur een verkeerde berekening, 't jaor 2000 zou dus eigenlijks al 't jaor 2004 of 't jaor 2007 wezen. Jezus is volges de meeste geleerden tussen de 30 en 33 jaor oud eworren, dit is oek terug te vienen in de christelijke symboliek van 't getal 33. De titel Christus ([[Grieks]]: ''Χριστός'' = Christos) komt van de Griekse vertaoling van 't [[Hebreeuws]]e woord Messias, wat gezalfde betekent. De titel worde deur zien volgelingen gebruukt die Hum as de gezalfde van de Here ([[JHWH]]) zaggen.
 
Jezus Christus of ''Jezus van Nazereth'' zoas Hie oek wel bekend staot, is werschienlijkwaorschienlik geboren in [[Bethlehem]] of [[Nazereth]] in de [[Israël]]ischeiese landstreek [[Galilea]], zo'n zeuven tot vier jaor veur de eigenlijkeeigenlike [[gregoriaanse kelenderkalender|westerse jaortelling]]. Onze jaortelling is dus eigenlijksfeitelik ezien verkeerd, dit komt deur eenn verkeerde berekening, 't jaor 2000 zouhad dusbieveurbeeld eigenlijkseigenlik al 't jaor 2004 of 't jaor 2007 moeten wezen. Jezus is volgesvolgens de meeste geleerden tussen de 30dartig en 33drieëndartig jaor oud eworren, dit is oek terug te vienen in de christelijkechristelike symboliek van 't getal 33. De titel Christus ([[Grieks]]: ''Χριστός'' = Christos) komt van de Griekse vertaoling van 't [[Hebreeuws]]e woord Messias, wat gezalfde betekent (n koning of hogepriester bie de Israëlieten). De titel worde deur zien volgelingen gebruukt die Hum as de ''gezalfde van de Here'' ([[JHWH]]) zaggen.
== Rillegieuze visies ==
=== Christelijke visie ===
Volges de uutleg die verschillende [[Biebel]]schrievers gaffen, en die Jezus zelf oek gaf, maakte Jezus' dood de hereniging mit [[Dree-eenheid|God de Vaoder]] meugelijk, deurdat Jezus (de Jonge van God) de straf op hum nam veur de zunden van de minsen (zoas dudelijk veurspeld was in de joodse Tenach, namelijk ''Jesaja 53''). De opvatting dat Jezus mit zien kruusdood de mins herenigt mit God heet de ''verzoeningsleer''. Daodeur trad 't Abrahamitische principe van de 'rechtvaordiging deur geleuf' op een nieje menier in waarking: iedereen die in Jezus zou geleuven, zou veur God de Vaoder erechtvaordigd wezen. De opstanding, die deur veul minsen alleen symbolisch op-evat wort, wort deur de meeste geleuvigen binnen 't tredisionele christendom letterlijk eneumen. De gebeurtenis neemt daor een belangrieke plek in, umdat 't veur hulie de uuteindelijke overwinning over de dood as 'leste viejand' tot uutdrukking ebrocht het. 't Is daormee een iezig belangriek symbool van de hoop op 'niej leven', 'leven naor de dood' en 'eeuwigheid bie God'.
 
== Zienswiezen in verschillende geleuven ==
Volges christenen is Jezus de Messias van God die in de boeken van de prefeten veurspeld was. Eén van de veule veurbeelden van een oudtestementische messiaanse prefetie is 't boek van de prefeet [[Jesaja]], heufdstuk 53, vanof veers 3.
=== In t christendom ===
Allewel de zienswiezen binnen t christendom aordig uuteenlopen, bin der wel n antal heufdpunten die overeenkommen. Hoe Christus ezien wort is of te leien uut verschillen bronnen, mar veural uut de [[evangelie|kanonieke evangelies]], en de breven uut t Nieje Testament, zo as de [[Brieven van Paulus]] en de schrieverie van [[Johannes]].
 
In disse dokumenten staon de heufdzienswieze van christenen over Jezus, en daormee oek zien goddelikheid, minselikheid, en leven op [[eerde]]. Over t algemeen, geleuven de meeste christenen dat Jezus de Jonge van God is en de Verlosser. In t Nieje Testament zeit Jezus dat Hie de Jonge van God is deur God zien vaoder te neumen. Mar niet alle christenen bin t mit alle punten eens, en der hen altied wel grote en kleine verschillen in eweest.
=== Visies uut are religies ===
 
In de [[islam]] wort Jezus as mins ezien, niet as God, mar Hie het wel een staotus as prefeet en komt in de [[Koraan]] veur as ''Isa''. Sommigen [[hindoeïsme|hindoeïsten]] erkennen hum as [[goeroe]], terwiel 't [[boeddhisme]] soms een [[bodhisattwa]] in hum ziet. 't Jodendom erkent hum niet en neumt hum een valse prefeet.
Christenen zien Jezus as de Verlosser en geleuven dat deur zien dood en zien opstanding, minsen kunnen herenigd worren mit God en daormee [[verzoeningsleer|verzoening]] ebeujen worren en de belofte van t eeuwige leven.
 
De meeste christenen geleuven dat Jezus beie n mins en de Jonge van God was. Mar daor het nog wel wat armoe um eweest, de christenen die in de [[Drie-eenheid]] geleuven (dit wil zegen: Jesus as mins, as inkarnasie van God en as Jonge van God. Christenen die niet in de Drie-eenheid geleuven, houwen der eigen niet an de [[eukumeniese konsilies]] en vienen dat der eigen interpretasies van de Biebel veur de christelike geleufsbeliedenis gaon.
 
Christenen geleuven over t algemeen dat Jezus, deurdat Hie oek mins was, de zelfde soort zeert en verleidingen deurstaon het as de gewone mins, toch zondigde die niet, en overwun de dood nao zien krusiging mit zien wederopstanding. Volgens de Biebel, het God hum op-ewekt uut de dood. Hie is naor de [[hemelvaortsdag|hemel op-estegen]], um an de "rechterhand van God te zitten," en hie zal weerumkommen naor de eerde veur t [[Leste oordeel]] en de t koninkriek van God op eerde vestigen.
 
=== Visies uutIn are religiesgeleuven ===
In de [[islam]] wort Jezus as mins ezien, niet as God, mar Hie het wel eenn staotus as prefeetprofeet en komt in de [[Koraan]] veur as ''Isa''. SommigenSommige [[hindoeïsme|hindoeïsten]] erkennen hum as [[goeroe]], terwiel 't [[boeddhisme]] soms eenn [[bodhisattwa]] in hum ziet. 't Jodendom erkent hum niet en neumt hum eenn valse prefeetprofeet.
 
== De naam Jezus ==
Jezus Christus wort vaak alleen an-duud as ''Jezus'' of alleen as ''Christus''. Mer der bin oek are varianten veur zo as ''Jezus van Nazareth''.
De naam '''Jezus''' is een vernederlansing van 't [[Latien]]se '''Iesus''' dat weer een verlatiensing is van 't [[Grieks]]e '''Ιησους''' (uutspraak: ''Jèsoes''). Dit is op zien beurt weer een vergrieksing van 't [[Hebreeuws]]e '''Jesjoea''' (יהושוע), een laotere vorm van Jehosjoea, waovan de drekte vernederlansing [[Jozua]] is. Dit is oek de naam van een oudtestementisch [[Hebreeuwse Biebel|Biebelboek]], dat in de Griekse vertaoling [[Septuaginta]] inderdaod Ιησους heet.
 
De naam '''Jezus''' is eenn vernederlansingvernederlandsing van 't [[Latien]]se '''Iesus''' dat weer eenn verlatiensing is van 't [[Grieks]]e '''Ιησους'Ἰησοῦς'' (uutspraak: ''Jèsoes''). Dit is op zien beurt weer eenn vergrieksing van 't [[Hebreeuws]]e '''Jesjoea''' (יהושוע), eenn laotere vorm van ''Jehosjoea'', waovanwaorvan de drekte vernederlansingvernederlandsing [[Jozua]] is. Dit is oek de naam van een oudtestementischn [[Hebreeuwse Biebel|Biebelboek]] in t Ouwe Testament, dat in de Griekse vertaoling [[Septuaginta]] inderdaod ''Ιησους'' heet.
== Jezus zien uterlijk ==
 
[[Ofbeelding:Bloch-SermonOnTheMount.jpg|thumb|225px|thumb|De baargrede]]
In t [[Hebreeuws]] staot Jezus bekend as ''Jesjoea'' (ישוע) en in t [[Arabies]] as ''Isa'' (عيسى).
Gieneen weet precies hoe of Jezus der noen uut-ezien het. Op de meeste [[schilderie]]jen van Jezus, staot Hie of-ebeeld as een man mit lang haor en een lichte huudskleur. Volges partie [[wetenschop|wetenschappers]] is dit niet zoas Jezus der uut-ezien zou hen, 't haor werd deur de mannen in de tied van Jezus namelijk niet lang edreugen, dit werd ezien as ontoepasselijk veur een man. Jezus had dus volges disse groep wetenschappers wat korter en donkerder haor. Oek zou Jezus gien lichte huudskleur ehad hen, 't was namelijk typisch veur minsen uut [[Galilea]] um een wat etinte huudskleur te hen. Volges weer een are groep wetenschappers zou Jezus juust weer wel half lang haor en een baord ehad hen. Umdat minsen greeg een beeld van Jezus wouwen hen, hen verschillende luui in de loop van de tied alderhande schilderiejen emaakt, mit pertie schilderiejen die wat populairder waren, dit het uuteindelijk eleid tot 't beeld dat minsen vandaag de dag van Jezus hen.
 
== Hoe die deruut zag ==
[[OfbeeldingBestaand:Bloch-SermonOnTheMount.jpg|thumb|225px|thumb|De baargredebargrede]]
Gieneen weet precieskrek hoe of Jezus der noen uut-ezien hetuutzag. Op de meeste [[schilderie]]jen van Jezus, staot Hie of-ebeeld as eenn man mit lang haor en eenn lichte huudskleur. VolgesVolgens partie [[wetenschop|wetenschappers]] is dit niet zoaszo as Jezus der uut-ezienuutezien zou hen, 't haor werd deur demanluui mannenhadden in dedie tied vannamelik Jezus namelijk nietgien lang edreugenhaor, ditdan werdwa'j ezienn asamparte ontoepasselijk veur een mankeerl. Jezus had dus volgesvolgens disse groep wetenschappers wat korter en donkerder haor. Oek zou Jezus gien lichte huudskleur ehad hen, 't was namelijknamelik typischtyperend veur minsen uut [[Galilea]] um eendat wat etinteetint huudskleur te henwaren. VolgesVolgens weer eenn are groep wetenschappers zouhad Jezus juust weer wel half langhalflang haor en eenn baord ehad hen. Umdat minsen greeg eenn beeld van Jezus wouwen hen wouwen, hen verschillende luui in de loop van de tied alderhande schilderiejen emaakt, mit pertien antal schilderiejen die wat populairderpopulaerder waren, dit het uuteindelijkuuteindelik eleid tot 't beeld dat minsen vandaag de dag van Jezus hen.
 
== De taol van Jezus ==
Jezus praotte werschienlijkwaorschienlik [[ArremeesAramees]] en [[HibbreeuwsHebreeuws]] (en in elk geval oek eenn bietjen [[Grieks]] vanwege zien waarkwark as timmerman vlakbiekortbie de [[Sepforis]]). Dit is oek terug te vienen in de [[Biebel]]. 't Ouwe TestementTestament is namelijknamelik eschreven in 't HibbreeuwsHebreeuws en 't ArremeesAramees. 't Nieje TestementTestament is eschreven in 't Grieks mit eenn paor ArremeseAramese invleujen. Um eenn veurbeeld van Arremeest Aramees uut de tied van Jezus te zien, ku-'j 't best kieken op de paginazied ''[[Onzevaoder]]'' veur eenn vertaoling van 't veersjen ''Onze Vaoder die in de hemel is''.
 
==Jezus Triviaen de gnostiek==
{{Heufdartikel|Gnostiek|vel}}
Jezus is zoas 't Biebelverhaol vertelt geboren in een [[kribbe]]. Een kribbe is eigenlijks gewoon een ''zeuning'' (of een etesbak veur de dieren). In 't [[Urkers]] is de betekenis van 't woord ''kribbe'' veranderd in een ''soeja'' (oek wel ''wieg'' eneumd).
WieDe beweertBiebel datgeeft deniet Biebelt de einigeenigste verslag gef van Jezus,t dichteleven daterendvan bi'jJezus zien leven eschrevenChristus, hefwant 't mis. Want 't alder-vrogstealdervrogste wark over Jezus was eschreven nog veur de brieven[[breven van Paulus]], en an-eziendeurdat de biebelse evangelies paseerst naornao zien dood eschreven bintbin is 't [[Evangelie van Tomas|Thomas Evangelie]] de vrogste brönnebron ooverover Jezus. Mart dieWas nieniet allenede enigste, want d'rder bintbin nog völleveul meer geschriften ooverover Jezus evunnen, daterenddie stammen uut 't vrogste begönnebegin. DizzeDisse geschriften hebthen nog 'n zuuverderzuverder en on-an-etaste visie op Jezus; medeoek deurdat zi'jt ongeveer 1700 jaor nieniet elezen en oover-eschrevenovereschreven bintis, en dus nieniet völleveul kaanse hefkans ekregen töthet veraanderingtot verandering. Zie ok de [[Gnostiek]].
 
IeneEen van de belangriekste thema's van de gnostiek is dat de meensemins van zichzölfzichzelf vervrömdvervreemd raakt. MeensenMinsen kuntkunnen vergettenvergeten wiewee zi'jze zölfzelf in warklijkheidwarkelikheid bintbin. De onverlösteonverloste meensemins is 'zichzölfzichzelf kwiet'. 't Gevolg daorvan is dat zo iemand 't contactkontakt metmit zien innerlijkinnerlike weten, de ''gnosis'', verlösverliest. WieWee zichzölfzichzelf kwiet is, leeft as 'n slaoveslaaf van onpersoonlijkeonpersoonlike machten. DizzeDisse staot van vervrömmingvervreemming van 't waore zölfzelf wödtwort in de gnostischegnostiese teksten metmit 'n bulte verschillende tarmstermen beschreven, zo as slaoverni'jeslavernie, de boeleboel vergettenvergeten, slaopslaap, drönkenschapdronkenschap, blindheidbliendheid, de dood. De miestmeest algemienealgemene tarmterm die daorveur vake wödtvaak gebruukt wort is 'de dwaoling', in de betekenissebetekenis van 'verdwaold wezen'.
== Nedersaksisch ==
De naam '''Jezus Christus''' wort in sommigen dialecten oek wel uut-espreuken as '''Jezus Kristus''', mar pertie luui spreken 't woord ''Christus'' oek wel uut as ''Gristus''.
== Uutgaonde verwiezingen ==
{{Commons|Jesus}}
{{Dia|Disse pagina is eschreven in 't [[Putters]]}}
 
De verlössingverlossing uut de dwaoling kan de meensemins verkriegen deur zich zien oorsprunkelijkeeigen oorspronkelike eerd te herinneren, deur zichje eigen te verbindenverbienen metmit zienjoew waore zölfzelf. Dat procesproses wödtwort beschreven as bevri'jdingbevriejing, wakker wöddenworren, weer nuchter wöddenworren, de genezing van blindheidbliendheid, de opstaandingopstanding uut de dood. De algemienealgemene tarmterm daorveur is ' 't herstel'.'
==Jezus en de Gnostiek==
Wie beweert dat de Biebel de einige verslag gef van Jezus, dichte daterend bi'j zien leven eschreven, hef 't mis. Want 't alder-vrogste wark over Jezus was eschreven nog veur de brieven van Paulus, en an-ezien de biebelse evangelies pas naor zien dood eschreven bint is 't [[Evangelie van Tomas|Thomas Evangelie]] de vrogste brönne oover Jezus. Mar die nie allene, want d'r bint nog völle meer geschriften oover Jezus evunnen, daterend uut 't vrogste begönne. Dizze hebt nog 'n zuuverder en on-an-etaste visie op Jezus; mede deurdat zi'j ongeveer 1700 jaor nie elezen en oover-eschreven bint, en dus nie völle kaanse hef ekregen töt veraandering. Zie ok de [[Gnostiek]].
 
In de gnostiese teksten is Jezus disse mystagoog en verlosser die de mins oproept "zichzelf te herinneren". In de [[Apokriefen van Johannes]] zeit Jezus: "Mins, stao op en herinner jezelf.". Da's t herstel in de gnostiese betekenis van verlossing uut de slavernie van n onwetend bestaon. n Hele mooie tekst die dit kort mar krachtig uutduuit, of verhaolt, is t [[Lied van de parel|Lied van de paorel]], ofkomstig van de [[Haandelingen van Tomas|Handelingen van Tomas]].
Iene van de belangriekste thema's van de gnostiek is dat de meense van zichzölf vervrömd raakt. Meensen kunt vergetten wie zi'j zölf in warklijkheid bint. De onverlöste meense is 'zichzölf kwiet'. 't Gevolg daorvan is dat zo iemand 't contact met zien innerlijk weten, de ''gnosis'', verlös. Wie zichzölf kwiet is, leeft as 'n slaove van onpersoonlijke machten. Dizze staot van vervrömming van 't waore zölf wödt in de gnostische teksten met 'n bulte verschillende tarms beschreven, zo as slaoverni'je, de boele vergetten, slaop, drönkenschap, blindheid, de dood. De miest algemiene tarm die daorveur vake wödt gebruukt is 'de dwaoling', in de betekenisse van 'verdwaold wezen'.
 
===De Nag Hammadi-geschriften===
De verlössing uut de dwaoling kan de meense verkriegen deur zich zien oorsprunkelijke eerd te herinneren, deur zich te verbinden met zien waore zölf. Dat proces wödt beschreven as bevri'jding, wakker wödden, weer nuchter wödden, de genezing van blindheid, de opstaanding uut de dood. De algemiene tarm daorveur is ' 't herstel.'
In 't jaor 1945., Terwelterwiel de WO[[Tweede IIWereldoorlog]] opan zien endeeinde kom iskomt, wödtwort in decemberdesember naobi'jkortbie 't EgyptischeEgyptiese plaatsieplaotsjen [[Nag Hammadi]] 'n wonderlijkewonderlike ontdekking edaoneedaon. Nag Hammadi lig vlakleit bi'jkortbie de eerste streuming van de opper-Nijl.
 
De Nag Hammadi -geschriften bintbin vrogchristlijkevrogchristlike geschriften. Dat wolwil zeggenzegen dat de geschriften ofstamtofstammen van de eerste christenen, nog véúr de oprichting van de Katholieke KarkeKark.
In de gnostische teksten is Jezus dizze mystagoog en verlösser die de meense opröp "zichzölf te herinneren". In 't [[Apocryphon van Johannes]] zeg Jezus: "Meense, stao op en herinner oezölf.". Da's 't herstel in de gnostische betekenisse van verlössing uut de slaoverni'je van 'n onwetend bestaon.
 
In 367 schreef de bisschop van Alexandrië, bisschop [[Athanasius]], eenn zo-enuumdezogeneumde [[paosbriefpaosbreef]] waorin edie iederieneiedereen opröpopreup um geschriften die nieniet beheurenbeheurde töttot 't Ni'jeNieje TestementTestament, in-esteld deur de Katholieke KarkeKark, te vernietigen. De geschriften die evunnen bintbin in Nag Hammadi bintbin sindsdiensinds die tied dus apocriefeapokriefe geschriften. Dat betiekendbetekent dat ze dus nieniet langer wedden erkend worden deur de Katholieke KarkeKark. MesschieneMeugelikerwies bintbin de Nag Hammadi -geschriften wel ooit verbörgen umdatuut menangst bange ware veurdat de vernietigingteksten vanvernietigd dissezouwen tekstenworren, en ze meschiene in rustigerede tiedenhoop weerdat boovenze dein grondrustigere kontiejen haalen.weer Marboven de waorheidgroend daorover zulle wi'j helaas nooit teehaold wettenkonnen komworren.
Een heel mooie tekste die dit kört mar krachtig uutleg, of verhaalt, is 't [[Lied van de parel|Lied van de paorel]], ofkomstig van de [[Haandelingen van Thomas]].
 
===DeJezus Nagzien Hammadirol geschriftenin de gnostiek===
In de gnostischegnostiese teksten tredttreet Jezus op as meensemins en mystagoog, in teegenstellingtegenstelling töttot de Biebelse evangelies, waor Jezus optredtoptreet as de verlösserverlosser dervan meensheidde minsheid en zeuneas Jonge van God, (en daormetdaormee okoek nog meteenemeteen God zölf)zelf.
In 't jaor 1945. Terwel de WO II op zien ende kom is, wödt in december naobi'j 't Egyptische plaatsie [[Nag Hammadi]] 'n wonderlijke ontdekking edaone. Nag Hammadi lig vlak bi'j de eerste streuming van de opper-Nijl.
 
OkOek kummekom wi'jje in sömmigesommige teksten enn eegen-aorigeeigenaordige Jezus teegentegen, n Jezus die lacht um de offers en gebeedengebejen van de twaalftwaolf leerlingsleerlingen. Mar wi'jwe kumpkoemen okoek 'n Jezus teegentegen die regelmaotig bi'jbie [[Maria van Magdala]] an de lippelippen hangt, deur disse geschriften is onderoender aanderandere okoek 't verhaalverhaol van de [[Da Vinci Code]] ontstaoneontstaon.
De Nag Hammadi geschriften bint vrogchristlijke geschriften. Dat wol zeggen dat de geschriften ofstamt van de eerste christenen, nog véúr de oprichting van de Katholieke Karke.
 
== Weetjen ==
In 367 schreef de bisschop van Alexandrië, bisschop [[Athanasius]], een zo-enuumde [[paosbrief]] waorin e iederiene opröp um geschriften die nie beheuren töt 't Ni'je Testement, in-esteld deur de Katholieke Karke, te vernietigen. De geschriften die evunnen bint in Nag Hammadi bint sindsdien dus apocriefe geschriften. Dat betiekend dat ze dus nie langer wedden erkend deur Katholieke Karke. Messchiene bint de Nag Hammadi geschriften wel ooit verbörgen umdat men bange ware veur de vernietiging van disse teksten, en ze meschiene in rustigere tieden weer booven de grond kon haalen. Mar de waorheid daorover zulle wi'j helaas nooit te wetten kom.
Jezus is zoaszo as 't Biebelverhaol vertelt geboren in eenn [[kribbe]]. Eenn kribbeKribbe is eigenlijkseigenlik gewoon eenn ''zeuning'' (of eenn etesbakvoerbak veur de dierenbeesten). In 't [[Urkers]] is de betekenis van 't woord ''kribbe'' veranderd in eenn ''soeja'' (oek wel ''wieg'' eneumd).
 
== Nedersaksies ==
===Jezus' rol in de Gnostiek===
De naam '''Christus''' wort in de meeste Nedersaksiese dialekten uutespreuken as ''Kristus'', mar der bin oek minsen die t uutspreken as ''Gristus''.
In de gnostische teksten tredt Jezus op as meense en mystagoog, in teegenstelling töt de Biebelse evangelies, waor Jezus optredt as de verlösser der meensheid en zeune van God (en daormet ok nog meteene God zölf).
 
== Uutgaonde verwiezingen ==
Ok kumme wi'j in sömmige teksten en eegen-aorige Jezus teegen, n Jezus die lacht um de offers en gebeeden van de twaalf leerlings. Mar wi'j kump ok 'n Jezus teegen die regelmaotig bi'j [[Maria van Magdala]] an de lippe hangt, deur disse geschriften is onder aander ok 't verhaal van de [[Da Vinci Code]] ontstaone.
{{Commons|Jesus}}
 
{{Dialekt|sdzwvel|Putten|Algemene Nedersaksiese Schriefwieze}}
 
[[Kattegerie:West-Veluws artikel]]