Verskil tüsken versys van "Algemene Nedersaksische Schriefwieze"

K
Wiezigingen deur 195.169.6.2 hersteld tot de versie nao de leste wieziging deur Droadnaegel
(oke)
K (Wiezigingen deur 195.169.6.2 hersteld tot de versie nao de leste wieziging deur Droadnaegel)
De '''Algemene Nedersaksiese Schriefwieze''' (aofekort: '''ANS''') is in [[2011]] ontwikkeld deur de Nedersaksiese gemeenschap van [[Wikipedie]] en is bedoeld as [[Leegsaksische orthogroafie|spellingsveurschrift veur t hele Nedersaksiese taalgebied]] in Nederlaand. De [[SONT-spelling]] is hierbie as baosis gebruukt en van daoruut bin der verschillende wiezigingen in an-ebröcht.
haha
 
==Uutgangspunten==
piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel piemel
De prinsipes van leerbaorheid en bruukbaorheid vormen in disse spelling, net as in de SONT-spelling, t uutgangspunt, hierbie mut der vanzelf wel op elet wörden dat t allemaole konsistent en konsekwent is. Die konsistensie en konsekwensie mag der vanzelf niet toe liejen da'j in t uterste terechtekoemen van n spelling, die zo nauw luustert naor de klanken as dat ze uutespreuken wörden. n Fonetiese spelling is niet allinnig meuilik leesbaor mer oek niet arg zinvol a'j n breed publiek bereiken willen. t Is allinnig zinvol veur utingen in de taalkunde waorbie klankverschillen an-egeven mutten wörden, mer daorveur ku'j mooi t naor sekure [[Internasjonaal Klaankenskrift|Internasionale Klankeschrift]] (IPA) gebruken. Daornaost hef disse spelling, in tegenstelling tot de SONT-spelling, as uutgangspunt um wat meer bie t Duuts-Nedersaksies an te sluten, en um zaken die in t Nederlaands verouwerd bin wat moederner en makkeliker te maken.
 
==Vereenvoudigingen==
Eén van de vereenvoudigingen is t schrieven van de uutgang -lijk as ''-lik''. Hier is veur ekeuzen umdat -lijk niet overenekömp mit de uutspraak en ''-lik'' n histories ezien juustere weergave is; vergeliek mit t [[Oldsaksisch|Oudsaksiese]] ''-līk'' en t [[Middelnederduuts]]e ''-li{{small()|c}}k / -ly{{small()|c}}k''. Schriefwiezes as -lek en -luk zollen té foneties wörden. De schriefwieze -lik slöt oek beter an bie de aandere Germaanse talen (vergeliek: -lich, -lik, -lig, -ligur/-legur, -ly).
 
Oek bin de uutgangen -isch en -tie vereenvoudigd naor -ies en -tsie/-sie. Veur de uutgang -ies is ekeuzen umdat t al sinds eeuwen zo uutespreuken wörden. t Kömp van de [[Oergermaans]]e en [[Oldsaksisch|Oudsaksiese]] uutgang -isk, die in t [[Hoogduuts]] -isch (-iesj) is ewörden, en via t [[Hoogduuts]] in de schrieftaal van t [[Middelnederlaands]], [[Middelnedersaksies]] en de aandere Nederlaandse streektalen terechtekeumen is. Veur de uutgang -tsie/-sie is ekeuzen umdat t n betere weergave gif van de uutspraak en en um n eventuele verwarring mit de uutspraak -tie te veurkoemen.
 
Um an te sluten bie t Platduuts (t Nedersaksies van Duutslaand) is derveur ekeuzen um de letter c te schrieven as /k/ en /s/. n Uutzondering is bie t gebruuk van uutheemse woorden waorvan nog dudelik te heuren/zien is dat t n butenlaands woord is. Bieveurbeeld: t Italiaanse woord ''cappuccino'', mer t woord ''computer'' is dusdaonig integreerd in de taal dat t as ''komputer'' eschreven wörden.
 
In t Nedersaksies wörden lidwoorden vake aofekort eschreven, dit wördden vake edaon mit n aofkappingsteken ('), mer deurda'j zo n onrustig beeld kriegen is derveur ekeuzen um t daor vort te laoten, t wörden wel gebruukt in woorden as ''zo'n'' en ''programma's''.
 
==Belangriekste punten==
Veur n groot deel kömp t overene mit de SONT-spelling en hef nog wat elementen uut de aandere Nedersaksiese spellingssystemen overeneumen, en as bepaolde punten niet aanders vastesteld bin, dan geldt de Nederlaandse spelling. De Algemene Nedersaksiese Schriefwieze maakt, zo as de SONT-spelling oek veurzichtig angif, n onderscheid tussen de ao (klinkt as: {{IPA|[ɔː]}} of {{IPA|[ɒː]}}) en oa (klinkt as: {{IPA|[ʊː]}} of {{IPA|[oː]}}). De ae steet veur n lang-erekten è-klank ({{IPA|[ɛː]}}) de ea steet veur n soort ee-klank ({{IPA|[ɪːə]}} (zo as in t Groningse woord ''hean'') en ää veur n klank die tussen de aa en ae in ligt ({{IPA|[æː]}}). Kiek op [[Wikipedie:Algemene Nedersaksiese Schriefwieze|op de ANS-overzichtspagina]] veur n overzichte van alle letterkombinasies en de uutspraak dervan.
 
[[Kategorie:West-Veluws artikel]]
24

bewerkingen