Verskil tüsken versys van "Locht (atmosfeer)"

1.187 bytes toegevoegd ,  6 jaar geleden
geen bewarkingssamenvatting
K (Bot: automatiese tekste vervöngen (-Kattegerie: +Kategorie:))
'''LochLocht''' of(uutspraak: '''luch'loch'') huiltwördt de samen-estellent [[gas]]senmengsel bedoeld in waor a-w op de [[eerde]]onderste inlage leven.van Dit wonnen oek wè an-eduud mitde [[eerdatmosfeer|atmosfeer]]. Wat de klanke van 't woord angeet lieklik 't arg op ''[[locht (straoling)|lochlocht (straoling)]]'' (of: ''lichlicht'').
 
==Samenstelling==
Zonder loch konnen wie op eerde neet aojemhaolen, mar der zol dan oek gien [[wiend]] ween, gien [[geluud]], gien [[vliegmesine]]s en gien [[wolke]]n. Ruumteschepen zollen wè veul leger kunnen vliegen.
De locht op eerde besteet veur ongeveer 78% uut [[Distikstof|stikstofgas]] en 21% uut [[Dizuurstof|zuurstofgas]]. De overige 1% besteet uut sporen van [[edelgas]]sen, n stark wisselende hoeveulheid [[waoterdamp]] (0,7%), en [[koolstofdioxide|koolzuurgas]], dat oek in hoeveulheid stark kan wisselen. In de butenlocht was de hoeveulheid koolstofdioxide (of koolzuurgas) ongeveer 0,03%, binnen n woenige kan dit, as der esteukt of ekookt wördt, veule hoger ween. Deur wereldwieje hogere konsentrasies verstarkt dit gas t [[breuikaseffekt]] op eerde. Sinds de industriële revolusie is de konsentrasie toe-eneumen van ongeveer 0,03% naor inmiddels zwat 0,04% (ongeveer 395 ppmv).
 
De samenstelling van de locht verschilt mit de heugte. Umdat stikstof ([[massagetal]] 14) minder wög as zuurstof (mit massagetal 16) he'j op grotere heugte verhouwingsgewies minder zuurstof.
==Denkbeelden over loch==
Van oudsher beheurt loch tot één van de vier elementen: [[eerde]], [[waoter]], [[vuur]] en loch. Eers in [[1770]] wönnen deur [[Scheele]] ontdek dat loch uut meerdere gassen bestung.
 
Dreuge locht (waor mer min waoterdamp in zit) is n arg goeie warmte-isolator, en hef oek n lege warmtekapasiteit. Daorumme wördt dreuge locht gebruukt in [[dubbel glas]] veur t isoleren van gebouwen.
Eertieds dochen ze oek dat deur de slagaoren van 't meenselijke lief, loch vervoerd wönnen in plaose van [[bloed]]. As der ene uut de tied kump, dan bin de slagaoren namelijk leeg. [[William Harvey]] ontdekken in [[1628]] de bloedsumloop.
 
In n dreuge locht ku'j dan oek de iezelig hoge temperaturen in n [[sauna]] an. Je gaon dan wel arg [[zweten]], mer deurdat t zweet in de dreuge, hete locht gauw verdampt, koelt de [[huud]] aof, en wö'j niet gauw [[hyperthermie|oververhit]].
== [[Nedersaksisch]] ==
 
==Denkbeelden over lochlocht==
Van oudsher beheurt lochlocht tot één van de vier elementen: [[eerde]], [[waoter]], [[vuur]] en lochlocht. EersEerst in [[1770]] wönnen deurontdekten [[Carl Wilhelm Scheele]] ontdek dat lochlocht uut meerdere gassen bestung. [[Henry Cavendish]] hef de samenstelling van locht naor sekuur bepaold.
 
Eertieds dochendochten ze oek dat deur de slagaoren van 't meenselijkemeenselike lieflichaam, lochlocht vervoerd wönnenwördden in plaosede plaotse van [[bloed]]. As der ene uut de tied kumpkömp, dan bin de slagaoren namelijknamelik leeg. [[William Harvey]] ontdekkenontdekten in [[1628]] de bloedsumloop.
 
== [[NedersaksischNedersaksies]] ==
*[[Drèents]]: ''locht'' of ''lucht''
*[[Grunnegs]]: ''locht'' of ''loft'' (ollerwetsolderwets)
*[[Tweants]]: ''loch{{small()|t}}'' (kan ook ''staank'' beteeknbeteken)
*[[Veluws]]: ''loch{{small()|t}}'' of ''luch{{small()|t}}lucht''
 
==Zie oek==
*[[Eerdatmosfeer]]
 
{{Dialekt|wvel|Nunspeet|Algemene Nedersaksiese Schriefwieze}}
[[Kategorie:West-Veluws_artikel]]
 
[[Kategorie:Biologie]]