Verskil tüsken versys van "Graon"

187 bytes toegevoegd ,  5 jaar geleden
tekste wat herzien
K
(tekste wat herzien)
[[Ofbeelding:Various_grains.jpg|thumb|Alderhaande soorten graonen]]
'''Graon''' is eenn antal soorten [[grezenfemilie|grezen]] deedie verbouwd wonnenwörden veur der eetbaore zaojen of vruchenvruchten. Disse [[eenzaodlobbigen|eenzaodlobbige]] cultuurgewassenkultuurgewassen vormen wereldwied de belangriekste voedingsbron veur de meens. Graon zit in [[brood]] en aandere predukkenprodukten deedie mit bieveurbeeld [[meel]] emaakemaakt wonnenwörden. DaornaosDaornaost he-'j oek nog [[ries (Oryza sativa)|riesrieste]], [[maïsmais]] en gao zo marmer deur. 't Gebruuk van graonen was al zo'n 7.000 jaor veur de [[neolithischeneolithiese revelusierevolusie]] bekend.
 
Graonen bin riek an [[koolhydraoten]]. Der bin oek verschillende dieren die graonen eten, bieveurbeeld [[voegels]], [[hounder|kiepen]], [[muus|muzen]], [[ekel]]s en [[insekt]]en. In de voedingsindustrie wördt der in hondenvoer oek vake graonen verwarkt.
In graonen zitten veerder een bulte [[koolhydraoten]], dit zörg derveur da-j goed [[drieten]] kunnen. Oek dieren eten grege graonen, een veurbeeld hiervan bin [[hounder|kiepen]].
 
[[Boeked|Boekweite]] wonnenen [[quinoa]] wörden as cultuurgewaskultuurgewas wè-swel es tot de graonen erekend, marmer dat isbin 'tze neetniet. 't IsBin gien gresgrezen en zelfs gien eenzaodlobbigeeenzaodlobbigen, marmer een(achtereenvolgens) n soort uut de [[duzendknoopfamilie]] en de [[duzendknoopamarantenfamilie]].
 
== Soorten graon ==
[[OfbeeldingBestaand:NSRW Rye and other Grains.png|thumb|upright|1: rogge, 2: haver, 4: harde weite, 5: gebaorengebaorden weite, 6: ongebaorenongebaorden weite, 7: garste]]
Enkele soorten graonen bin:
De groep umvat onder aandere:
* [[garste]]
* [[giersgierst]]
* [[haver]]
* [[maïsmais]]
* [[raai|rogge]]
* [[weite]]
* [[weiteroggeweitenrogge]] (''triticale'')
* [[ries (Oryza sativa)|riesrieste]]
* [[speltdinkelweite]]
* [[emmerweite]]
 
!rowspan=2 valign=bottom |[[Vet]] (g)
!rowspan=2 valign=bottom |[[Koolhydraot]] (g)
!rowspan=2 valign=bottom |[[CalciumKalsium]] (mg)
!rowspan=2 valign=bottom |[[Iezer]] (mg)
!rowspan=2 valign=bottom |[[Kalium]] (mg)
!rowspan=2 valign=bottom |[[Magnesium]] (mg)
!colspan=6 valign=bottom |[[ViteminenVitaminen]]
|- bgcolor="#ddddff"
![[Thiamine|B1]] (mg)
![[Riboflavine|B2]] (mg)
![[Pyridoxine|B6]] (mg)
![[VitemineVitamine E|E]] (mg)
![[Foliumzuur]] (mg)
![[NicetinezuurNikotinezuur]] (mg)
|---- bgcolor="white" align="center"
|bgcolor="#ddddff"|SpeltDinkelweite||1470||11,5||2,7||69,0||22||4,2||447||130||0,40||0,15||bgcolor="#ffaaff"|0,27||1,6||0,03||bgcolor="LightGreen"|6,9
|---- bgcolor="white" align="center"
|bgcolor="#ddddff"|Garste||1430||11,0||2,1||72,0||38||2,8||444||bgcolor="#ffaaff"|119||0,43||0,18||0,56||0,67||0,065||4,8
|bgcolor="#ddddff"|Haver||bgcolor="LightGreen"|1530||bgcolor="LightGreen"|12,5||bgcolor="LightGreen"|7,1||bgcolor="#ffaaff"|63,0||bgcolor="LightGreen"|79,6||5,8||355||129||bgcolor="LightGreen"|0,52||0,17||bgcolor="LightGreen"|0,75||0,84||0,033||1,8
|---- bgcolor="white" align="center"
|bgcolor="#ddddff"|GiersGierst||1510||10,5||3,9||71,0||25||bgcolor="LightGreen"|9,0||215||170||0,46||0,14||bgcolor="LightGreen"|0,75||bgcolor="#ffaaff"|0,1||bgcolor="#ffaaff"|0,01||4,8
|---- bgcolor="white" align="center"
|bgcolor="#ddddff"|MaïsMais||1498||9,0||3,8||71,0||bgcolor="#ffaaff"|15||bgcolor="#ffaaff"|1,5||330||120||0,36||0,20||0,40||bgcolor="LightGreen"|2,0||0,026||bgcolor="#ffaaff"|1,5
|---- bgcolor="white" align="center"
|bgcolor="#ddddff"|RiesRieste||1492||bgcolor="#ffaaff"|7,5||2,2||bgcolor="LightGreen"|75,5||23||2,6||bgcolor="#ffaaff"|150||157||0,41||bgcolor="#ffaaff"|0,09||0,67||0,74||0,016||5,2
|---- bgcolor="white" align="center"
|bgcolor="#ddddff"|Rogge||bgcolor="#ffaaff"|1323||8,8||bgcolor="#ffaaff"|1,7||69,0||64||5,1||bgcolor="LightGreen"|530||140||bgcolor="#ffaaff"|0,35||0,17||0,29||bgcolor="LightGreen"|2,0||bgcolor="LightGreen"|0,14||1,8
|}
 
== [[NedersaksischNedersaksies]] ==
*[[Drèents]]:
**''graan'' ([[Zuud-Drèents|ZD]], [[Midden-Drèents|MD]])
==Uutgoande verwiezing==
* [http://www.boerderij.nl/Akkerbouw/Granen.htm Boerderi-je.nl - Thema Groanen]
 
 
[[Kategorie:West-Veluws_artikel]]