Verskil tüsken versys van "Vene (grondsoorte)"

Geen verandering in de grootte ,  14 jaar geleden
K
geen bewarkingssamenvatting
Geen bewerkingssamenvatting
KGeen bewerkingssamenvatting
 
==Veenvorming==
Gewoonlik wodt dood plaantenmateriaol rap of-ebreuken deur de anwezigheid van [[zuurstofzoerstof]] en de warking van [[Bacterie|bacterieën]]. Veural in slim hiete en dreuge umstaandigheden gaot de rotteri'je dan rap. Bi'j [[Aeroob|aerobe]] ofbraak ontstaot dan [[Waoter|H<sub>2</sub>O]] en [[Koolstofdioxide|CO<sub>2</sub>]]. Mar bi'j de ofwezigheid van zuurstofzoerstof kriej [[Anaeroob|anaerobe]] ofbraak, daoras [[Methaan|CH<sub>4</sub>]] van komt. In natte en vochtige omstaandigheden gaot de ofbraak staorigeran as de ophoperi'je, waordeur d'r veenvorming optreedt. Vene viej veural in [[Maotig klimaot|maotige]] vochtige kontreien.
In [[Nederlaand]] en [[België]] is et mieste vene vormd in et [[Atlanticum]], lichtkaans deur et vochtoverskot dat optrad deur de overgaank van [[naaldbos]] naor [[loofbos]] in die periode en et sti'jgen van de grondwaeterspiegel onder invloed van de [[zeespiegelsti'jging]].
 
 
== Veenverzakkings ==
Vene bestoat grotendiels uut plaantaordig materiaol. Zoas al et [[organisch materiaol|organische materiaol]] verteert ok vene. As et vene onder waeter stoat, verteert et barre langzem. As ze de bodem bruukber moeten maken veur boerkeri'je of woonderi'je, moet soms et grondwaeter[[peil]] leger wodden emeuken. Dit hef tot gevolg dat et plaantaordig materiaol in contact komt mit zuurstofzoerstof uut de locht en daordeur oxideert mit as gevolg volume-ofnaeme; d'r treedt [[bodemdaling]] op. Oxidaotie van veenlaogen in de bodem is een onomkeerber perces. Zo bin ok [[veenpolder]]s ontstaon.
 
Ok veur de anleg van wegen en speurlienden wodt de waeterstand soms leger emeuken, waordeur in et lest verzakkings kunnen optreden. Een goed veurbield hiervan is [[Gouda]], daoras deur veenverzakkings de gemiente zo slim op kosten ejaegd wodden dat et een [[artikel 12-staotus]] mos kriegen.