Heufdmenu losdoon

Hierunder steet n oaverzicht van 't overleg van de gebrukers van disse wikipedie wat de spelling angeet. De oorspronkelijke locaotie wordt der ok bie vermeld, zoda'j 't ok weervinden kunt. 't Oaverleg wordt per locaotie vermeld en daorunder wordt 't op chronologische volgorde zet. 't Is niet de bedoeling da'j hier oaverleggen gaot, daorveur mu'j gewoon naor de betreffende pagina gaon of naor 't praotcafé. Ok 't oaverleg oaver dizze pagina geet via 't praotcafé. Pas as 't argens aans steet kan t oaverzet worden naor dizze pagina, dei allennig as verzaomelpagina dient.

Wikipedia:praotkefee (ok meugelijk dat 't in 'n archief steet)Bewarken

SpellingBewarken

Ik bin de leste tied weer drok in de weer ewes mit 't ontwikkelen van een gemeenschappelijke schriefwieze. Kiek effen op disse pagina um 't te vergelieken mit mit de ouwe spelling. 't Grappige is oek dat de meeste spellingen niet zo heel veul veraanderen. Sεrvιεи | Overleg » 19:09, 16 jun 2009 (CEST)

Zo weineg zelfs, da'k effen meujte had um de verskillen te zeen, kieken o'k ze good hebbe:
  1. 't en 'n --> t en n
  2. cultuur --> kultuur
  3. -lijk en -dig --> -lek en -deg
1: veur, i'j sprekt t automaties good oet, en voloet "het" zegge wi'j in t Nedersaksies ealek nooit
2: veur, hoo leger de orthografie (oftewal, hoo meer t spellen lik op et gesprokken woord) hoo leegdörpeleger, hoo better. Natuurlek mot et wal herkenboar blieven, moar zeker woar t Duuts, Plattduuts of Deens al n "k" skrieft zo weineg meugelek n "c" skrieven.
3: ok veur, in Wald is dat al zo.
In t lech van de lege orthografie he'k der nog wal ene: -(t)isch --> ies. Dee -isch is n fossiel in t NL, wi'j sprekt dat neet (meer) oet as -iesj oftewal wi'j palatiseert dat neet, dus ok neet skrieven En boavendien, mek t dat veur de Plattduutsers makkeleker um t good oet te sprekken, umdat dee nog wal -iesj zeggen zollenDroadnaegel 21:54, 16 jun 2009 (CEST)
Dat ha-k der eerst oek in zitten, mar dat he-k der laoter weer uut-ehaold, volgens mien hemmen ze dat allinnig in de Standaard Schriefwieze zo edaon, de res hef overal -isch. Meschien ha-j 't neet ezien mar eeuw is eew ewönnen, dee -u zegen wie toch neet en 't sluut dan beter an bie 't Groningse aiw. Ik heb tot slot nog een kort overzichte emaak per dialek mit de veraanderingen, je zien gelieke dat 't à meer op mekaar liek. Sεrvιεи | Overleg » 22:52, 16 jun 2009 (CEST)
Ik bin persoonlieks tegen t schrieven van -ies veur -isch. Bie os is de s klaank hier nog wel wat donkerder, de tonge wordt wieder ien de mond ploatst (hai bogt zok meer omhoog). De tonge komt den op stee te stoan van de dikke (Fraise en Rotterdamse) l, môr den opkruld tot u-vörm (ik wait nait hou man dit goud ien de toalkunde zègt). Ook is de mond wat minder wied open. As man n j môkt Bieveurbeeld bie t woord ies (ijs) wordt de tonge juust veurien ploatst (zo as bie t Hoogduutse "bißchen").
En as wie den toch alles aan mekoar aanpazen, den bin ik der ook veur om alle de oa allend ien t Grönnegs te broeken, omdat t bie os aans oetsproken wordt as bie joe, of joe nou oa of ao schrieven, t blift bie joe ò.
En den nog t wi'j, wi-j en wiej. Is dit apmoal t zulfde? Want den bin ik der veur om dij apmoal ien "wiej" te veraandern, den dij brekens vin ik hail lelk, as of der nog wat tuzzen heurt te stoan of dat t nait ôf is.
t en n blieven wel ôfkörtens, dus op zich zollen "dat, et, het, een, ain" wel bestoan blieven kinnen as haile woorden.
Overainkommende klaanken as de Grönnegse è en de Twìntse ea kinnen veraind worden.
De Grönnegse ì en de zudelkde e zollen veraind worden kinnen. Ik main, joe schrieven "deventer", môr joe zèggen "dìmter", joe schrieven "weten", môr joe zèggen "wìtn", joe schrieven "neet", môr joe zèggen "nìt", enz.
De Grönnegse oa en de zudelke oo zollen veraind worden kinnen. Joe schrieven "Almelo", môr joe zèggen "Almeloa", joe schrieven "wonen", môr joe zèggen "woann" of "wônn". As dit soort dingen soamenvougd worden kinnen, den kinst echt proaten van n gezoamelke schriefwieze. Hierbie mout nait allend keken worden noar regionoale traditsies, môr veuraal noar t verschil ien klaanken en dij op n gouie, onderschaaidene menaair weer te geven. Zo zol ook de Grönnegse v der oet mouten (of juust de zudelke f), môr (maor) de kombinoatsie vv juust weer nait.
Ien t Stellenwaarfs zol "wodden" gewoon "worden" worden kinnen, den wie waiten apmoal dat bie os allen de r hier nait oetsproken wordt, môr der ien feite wel is. Liek as de d bie -laands, -laans.
Nog iets woar wie t over ains worden mouten is of wie -(t)sie schrieven, of -tie, noar Latains veurbeeld.

Grönneger 1 12:18, 17 jun 2009 (CEST)

As we den toch bezeg binnen, t Veluws, hou wordt dat aigelks. De lèste tied vougen wie t Oost en West Veluws aal meer soamen. Is dit goud of kinnen wie beter t Oost Veluws en t Zallaands soamenvougen? Of kinnen wie t beter lös lôten? Grönneger 1 12:42, 17 jun 2009 (CEST)

Servien, ik zag datstoe alle iesen weer ien ischen veraanderd haarst, môr as joe dat wel as ies oetspreken, den moutst dat ook veuraal zo schrieven blieven. Kiek, wat ik bedoul mit n standerdspèllen is dat man ales bie nkander zet en doar ale klanken onderschaaiden dut. Doarbie hovven traditsies en reloatsies tuzzen dialekten aigelks gain rol bie te speulen, den wie spreken de -sch haarder oet en -sche as -ze. Môr as joe de -sch as -s oetspreken, moutst dat gewoon zo schrieven. Grönneger 1 16:32, 17 jun 2009 (CEST)
Hach ik laot 't gewoon zo, is net zo makkelijk (bie ons is 't 'tzelfde as de Nederlaanse -sch, aanders krie-j oek weer zoveul onneudige verschillen).
  • Ho zo-j de oa dan umschrieven, a-w 't op pepier zetten? Een korte oo-klank?
  • In 't Gronings schrieven julen oek vouern en kwedeln mar zol 't dan oek wörn [wörren], reurn [reuren] en duurn [duren] ween?
  • In neet en geet heur je een lang-erekken i-klank. Is dat bie julen dan oek keerke?
  • Wat bedoel je mit de Groningse v en waorumme schrieven julen kovvie en neet koffie?
  • Ik bin juust de uutgang -laans en wodden op de Veluwe he-j oek wörren en worre en vienen en viene daor zit oek gien -d in, dus 't wè schrieven is dan heel ampart.
  • Ik bin veur -tsie, -tie vie-k zo'n ampart geval.
  • Wat wi'j en w-j angeet, 't klink allemaole ongeveer as weej, mar der is een verschil:
Wi'j als in wij: Stellingwarfs, Iesselakkedemie
Wi-j als in wij: Achterhooks
Wij als in wij: Drents (gien onderscheid)
Wi'j als in wil je: Achterhooks, Standaard Schriefwieze, Drents
Wi'j' als in wil je: Stellingwarfs
Wi-j als in wil je: Iesselakkedemie, Kreenk veur de Twentse Sproak
't Had mooi ewes a-w mit zien allen um de tafel konnen zitten en derover risselveren, dan gung 't allemaole veul rapper.
Groeten Sεrvιεи | Overleg » 19:07, 17 jun 2009 (CEST)
Dr vaalt nog genog te beköjern he'k wal in de smiezn. Grönneger wa'j zegnt oawer t skriewn van de oa... Ik hoolde nit van leasteekns. Dus zo min meugelik hoge kommaas, streepkes, däks, akseant vuur- of achteroet... Det is verwarrend, en t vertroagt de leassnelheaid. En iej hooldt aait leu dee at t akseant de verkeerde kaante op zett. Mie is aait eleard "as t streepke de klaank länger mut maakn, doot um dan noar rechts. Mut'e um körter maakn, doot um dan noar leenks." Dus as ik hee (Engels: hey) wil skriewn, wörd det , en aandersumme bv hè, wat jammer. Mear völle leu dreeit dit umme.
n Däkn (^) dr op: ô, wee'k ook nooit wa'k doar met mut, umde'w in Riesn verskeaidene maneern hebt um ne -o- oet te sprekn. Wat vunn bedool iej dan, vroag ik mie dan wal es of. De wöarde rotte en motte riemt bie oons nit. Op en kop ook nit. Dit soort teekns dwingt oew ook hoaste um t op ne aandere manere oet te sprekn as a'j gewoon zeent, en doar hooldt de meeste Tukkers nit van. Nemt non bv. Saksen (vôlk)... wo mu'k det oetsprekn?
A'j det allemoal as -o- weelt skriewn komme vie hier machtig in de knup: rotte, motte, rood/rod, work/woork, ipv rotte, motte, road en woark?
-ies teegnoawer -isch. Det sprekke vie allebeaide hoaste op dezelfde wieze oet. -ies dus. Bie oons wörd nen -s an t eande van t woard aait met roonde lipn oet esprökn. Deankt doarbie mear an Sean Connery, den steet dr ook um bekeand.
In Riesn en Eanter is wi'j/wi-j/wiej aait vie. Kortangebeundn, met völle andacht vuur de -v; det wörd nen heeln vvvetn. A'j dan de saamnstellige wi'j (wil iej) met n streepken of nen hoogn komma weelt skriewn, det maakt vuur oons nit völle oet.
Neet is in Eanter ook echt dudelik n laank néét, met n moond net wat vearder lös.
Zo a'j miskien wal an mien skriewn köant zeen, hool ik völle reknge met woardbeeld. Noa nen g-klaank sprekke vie eagelik nooit nen -t oet. Mear ik skriewe um wal, want dr zeent genog dialektn dee at um wál oetsprekt, en dan is t woard ook boetn Riesn better te leazn. Nach skrief ik as nacht, ewes as ewest, pos as post en wos as worst. Ealk en fealk skrief ik as eagelek en feaitelik, en hole en ole as hoolde en oolde. Vearder skrief ik woer zi'j va da/woer zi'j vah dah as woer zi'j van dan.
Wat n eenn as ne gooe klaankwiergave zut, is vuur n aander totaal vrömd. Dit soort gesprekn is good, mear vie köant mekoar inderdaad better n moal in t echt trefn, umde'w op papier lastig dudelik köant maakn wa'w bedoolt. Neersassies is nog aait vuural ne gesprökne sproake, en dan kö'j dr t beste oawer köjern, ipv skriewn. Iej munn t könn heurn. Woolters 00:51, 18 jun 2009 (CEST)
  • Oke, de ô is zo as ien t Fraanse zône, liek as ien t Frais. Bie mie is ook aait de ó veur laange klanken en ò veur körte. ò is den ook liek tou ô. Ezelsbrog: streepke veuroet is veuroet ien de mond, streepke aachteroet is aachter ien de mond". Omrezen wie ien Uropa leven en wie van links noar rèchts schrieven is veuroet dus noar rèchts en aachteroet noar links.
  • De Grönnegse oa is zo as ien t Nederlaandse "door". "doar" en "door" wordt t zulfde oetsproken. Amerikoans Engels: "four" = faoɹ, Brits Engels: "four" = foaə.
    • Man het twai oetsproaken van de o, dat is ò en dat is ó (ò is aachter ien de mond en ó is dus veurien). De ao is n laange vörm van ò en oa is n laange vörm van ó. As dit nog nait dudelk is den upload ik wel even n stokje van Herman Finkers woar of hai de oa liek zo oetsprekt as ien t Grönnegs.
  • Kìrke is liek tou "keerke" ien de zudelke dialekten, môr wie hebben n triftong(zeg ik dit goud?): "kjìəge" mit n Duutse g.
  • "wörrn" en "bèlln" worden nait zo schreven omdat dit de twaide lettergreep is en -rn en -ln kommen allend veur bie de daarde lettergreep of meer as man t voloet zègt. Dus "kwedeln" is aigelks kwe-de-len, dus doar wel bie, du-ren is de twaide.
  • Kovvie, Bavvelt, kavvee worden zo schreven omrezen der ien t Grönnegs ien eerste ienstaansie gain verschil zit tuzzen v en f, behaalve as der dubbel v staait, den is de klaank tuzzen f en w ien.
  • Wat wi'j en wiej aangaait, t liekt mie beter om aine te kaizen veur t Nederlaandse "wij" (aine zunder breken = ' of -) en de aander (mit breken) veur "wil iej".
  • Dingen wel schrieven môr nait oetspreken is n gooie aigenschop van n toal. Ales prezies schrieven zo as t oetsproken wordt is typisch dialekt. Doarom kinnen wie dingen dij der wel binnen môr nait oetsproken worden rusteg schrieven. Doarom schrieven wie ook nait "ssriem" of "ssriev'm" môr "schrieven" (hier komt dij dikke s weer om de houk).

Grönneger 1 07:10, 18 jun 2009 (CEST)

Der is al heel wat meer dudelijk ewönnen. Grönneger, wat dat breekteken van wil je en wij angeet, ik heb 't der zo in ezet: wi-j (= wil je) en wi'j (= wij), zonder breekteken zollen disse klanken verkeerd uut-espreuken wonnen, dus dat geet neet, ja of je mutten accenten gebruken... Ik denke da-w inderdaod 't bes bie mekaar kunnen koemen um zoks te bepraoten, dan ku-w gelieke heuren wat of de uutsprake is, goed overlegen en alles vastelegen. Julen mutten mar effen laoten weten wee of der bie wil ween en of der wè ene bie wil ween, waor of da-w 't houwen mutten en wenneer. 't Zol mooi ween a-w tien jaor nao de SONT-spelling asnog één gelieke spelling veur 't Nedersaksisch zollen kriegen (Wiki/SONT-spelling  ). Sεrvιεи | Overleg » 22:03, 19 jun 2009 (CEST)
Nou kiek, persoonlieks bin ik tegen ain spèllen veur t haile Leegsaksisch. Ik bin n Grönneger dus ik bin messchain wat noar binnen kiekend, môr ik vin dat t Grönnegs te veul ôfwieken dut van de aandere Leegsaksische dialekten binnen Nederlaand. Wie hebben n aander aksìnt, veul woorden bie os kommen bie joe nait veur of allend ien t oosten van Twìnte, wie hebben (lichte) diftongen woar joe dat nait hebben en aansom. Hierdeur kriegen je bieveurbeeld verschillen over de "ee" en "ì". Bie joe is t logisch dat de ee oetsproken wordt as "ì", môr bie os nait. Bie os is de ì n laange vörm van i omreden de i t maist logische is. En zo kin ik nog veul meer dingen opnuimen zo as t verschil tuzzen ao en oa. Ien t Limbörgs bieveurbeeld bestoan dij noast nkander, môr dat vin ik hail verwarrend. Ik moudeg die ook ten zeerste aan om wieder te goan en ik steun die ook ien t verainen van de spèllen deur mit te denken, môr ik zol t zulf nait gaauw broeken goan dunkt mie. Du mie den môr n gezoamelke spèllen mit t Oostfrais en t Oldenbörgs (en eventuweel noordelk Eemslaands) woar wie aigelks meer mit hebben. Want deur de schriefwiezen te verainen, op boases van landen, brengt os (Nederlaandse en Duutse Saksen) wieder oetnkander. Grönneger 1 00:33, 20 jun 2009 (CEST)
Ik denke neet dat 't Gronings zo heel aanders is as de res. Alle dialekken verschillen van mekaar, en ze bin allemaole uniek mar dat betekent neet da-j een aandere spelling neudig hemmen. Neem noen mien veurbeeld uut de spelling. In 't Gronings zol der neet zo heel veul veraanderen, ik denke nog 't mins van alle aandere dialekken, en juus deur bie mekaar te koemen en derover te praoten ku-j zoksoort verschillen derin verwarken. Wie praoten sloten van zaken mit zien alleen verschillende varianten van één taal. O ja en je vreugen van de weke nog wat over 't Veluws, a-j 't verenigen willen dan zo-k 't mit 't West-Veluws verenigen, mit 't Sallaans is der taalkundig ezien volgens mien minder verschil, mar disse indeling kump haos nooit veur. Veur de artikels gebruuk ik Oost- en West-Veluws ampart, want dat is taalkundig wè hendig um te weten en bie 't woordenboek as Veluws want je hemmen meestentieds dezelfde woorden mar dan net ietsjes aanders, vandaor. Sεrvιεи | Overleg » 20:08, 20 jun 2009 (CEST)
As der ene beniejd is naor de spelling dan ku-j 't hier vienen. A-j nog goeie raod hemmen laot 't dan weten. Sεrvιεи | Overleg » 10:38, 23 jun 2009 (CEST)
-o veur -eau (bv buro), zekers as dat ok al in et Duuts of andere taaln gebroekelek is, lik mi'j wal mooi.
Wieters he'k argens elaezen (ik kan de verwiezing zo gauw neet meer vinden) dat -te of -ten veur de verleedn tied nooit veurkump in t Achterhooks veur zwakke warkwoorden, dus dan kö'j oaverwaegen um dat ok nooit te skrieven: wi'j warken en neet wi'j warkten. Ik wet neet of dat algemeen Nedersaksies is. Droadnaegel 00:11, 25 jun 2009 (CEST)

Bie os is dat nait zo, dat mit -ten/-den. Grönneger 1 23:16, 25 jun 2009 (CEST)

Bie oons wal, mear ik skriewe ne toch, vuur t woardbeeld. Woolters 00:13, 26 jun 2009 (CEST)
Dee twee punten wa-j neumen dat is al zo, 't steet der inderdaod bie wi'j warken (veur wij werkten), a-j 't zo uutspreken vie-k da-j 't oek zo mut schrieven, aanders gao de -t uutspreken terwiel dat neet zo is. Sεrvιεи | Overleg » 09:02, 26 jun 2009 (CEST)
Woolters, van dat woordbeeld begriep ik neet helemoal, ik vin warken zekers zo mooi stoan as warkten.
Servien, ik heb disse kere wat meer tied ow veurstel estokken, en der is nog n punt wa'k kwiet wil: der steet noo: ae veur nen klank tussen aa en ea (ik denke dat dat nen klank is dee'w in t Achterhooks neet kent), en ea veur nen klank as in militair. Dissen lesten wöd in WALD juust as ae eskreven en a'k Grönneger good begriepe, in t Grönnegs as è. Den klank wöd in WALD umskreven as in t franse air, ik hebbe de umskrieving as in frère (fr) ok wal ezene. Moar völle Achterhokers gebroekt ea en ae deurmekare veur denzelfden klank. Tweants skrif ea veur. Moar um noo ea en ae in owwe spelling veur verskillende klanken te gebroeken, lik mi'j verwarrend. Misschien mot veur den ae klank (he'j hier n veurbeeld in ne andere sproake veur, of n geluudsfragment) weer ää, of, met minder aksenten, äa gebroekt wodden. Droadnaegel 23:05, 26 jun 2009 (CEST)
Ja iej hebt wel geliek det t feaitelik gin bal oetmaakt o'j non wal met ne -t of nit met ne -t skriewt, want biej oons (sallaands, tweants en achterhooks) he'j t eankele mearvood. Vie zegnt ja nooit in de hudige tied "vie woarkn", mear "vie woarkt", dus iej hebt geliek de'w op dee manere nooit "vie woarkn moarn" zöant zegn, mear "vie woarkt moarn en vie woarkn gistern", woerbie't den -t egee nit an bod keump. mear ik hebbe mie an eleard vuur de oorsproonk van t woord, um t wal te doon. Ook umdet de leu dee t least (wördt t hier nog wal völle leazn?) vake eerst Hollaands leazn hebt eleard, en dus op dee wieze noar nen tekst kiekt. Det zö'w ook aait in de gedaankn munn hooldn. En iej hebt nog mear geliek, umde'w vake (tweante in ieder geval) ne saamnstellige met t woarkwoard doon hebt in de verleedn tied: "Vie deedn gistern woarkn" of "vie hebt gistern ewoarket", ipv "vie woarkn gistern".
t Lastige an skriewn is de'j met mekoar ofsproakn maakn mutn van wat nen bepoaldn letter vuur ne klaank oetbeeldn mut. Ik zol t helemoal nit slim veendn um bv geleuwn as gelööwn te skriewn, mear zuksoort dinge skrikt de leu dee at dr zik nit zo in verdeept azze vie, deank ik of. Iej zitt gewoon met ne lange geschiedenisse, woerin at alleman vuur zikzelf t makkelikst hef bedach, en det kö'j dr zo 1 2 3 nit achterhen doon. Ikzelf kan bv mear ene plaatse bedeankn, woer at ea ook echt as ne èhja wörd oet esprökn, en det is Eanter. èè veend ik nit mooi en dut mie tevölle an éé deankn, en è is te kort.
Dr is ne gooe skriefwieze oet edacht bie oonze noabers: De Sass'sche skriefwies. Mear vieleu zeent met mekoar te eegnwies um doar an too te geewn, want t blif Duuts ;). Want det zol beteekn de'w wier vanniessen plat skriewn mutn learn. (ik bedeanke mie non nog zowat: ik skriewe aait mutn (mut), zöalt (zult) en weelt (wilt) spesjaal vuur oeleu: mear vieleu zegnt eagelik munn, zöant en weent.)
Woer t op dale keump: vieleu mutn met mekoar n stuk toogeefliker wordn. Pas dan kö'w an ne umvatnde spelling goan deankn. En an oons wiki-skriewers zal t nit lign, mear vie hebt ook nog aandere leu, dee at dr ook wier öare eegne bedeanksels oawer hebt. Vuur t Riesns is Koarel van n Notoaris zinne skriefwieze nog aait t beste. Mear det begriept de meeste leu boetn Riesn nit.
Kearl wat n verhaal wier, miskien mu'k mear 's oawnds earder noar berre, en meender beerks dreenkn. Woolters 03:15, 27 jun 2009 (CEST)
Over dat woark(t)en/wark(t)en, messchain is t wel haandeg om t gewoon te schrieven, den warken (OTT) en warken (OVT) zörgt veur ondudelkhaid. As wie ain standoard spèllen hebben willen, den motten wie klaanken dij of t zulfde binnen ien aal dialekten ook t zulfde schrieven, zo as Droadnaegel mooi verwoord het ien t begunke van t artikel Klankleer van t Nedersaksies. De ae, è, ea en èe mouten onderbrocht worden onder ain letter(kombinoatsie). Ook de Grönnegse oa, dij overainkommen dut mit de zudelke o. As wie Almelo schrieven mozzen mit t Twìntse aksìnt, den zollen wie dat as "Almeloa" schrieven en "koapen"(kopen), "goad" (goud). Neem t Riesense woord "woarken". As man dat as "worken" schrieven zol, den zol der woarschienlek nait veul veraandern ien de oetsproak van de luu. Messchain mouten wie ook wel òf van de aksìnten. t Woord "òf/ôf" zol messchain môr as "aof" schreven worden mouten en "aksìnt" as "akseent" of "akseant". Of juust nait, den de zudelke ee klaank komt van de i. En ik bin t wel mit Woolters ais dat de öö messchain môr ienvouerd worden mout. De eu wordt den veur de klaank ien leuk (ö-ü) en de öö veur ien veur (laange ü). Messchain is t ook wat om de aa as ae te schrieven, den t is (bie os den) gain aa, môr eerder èə, zo as ien t Brits-Engelse "land", dat binoa hailmoal overainkommen dut mit t Grönnegse "laand". Allend doun wie de mondhouken wieder noar boeten en is de d eerder n t. Grönneger 1 07:59, 27 jun 2009 (CEST)

Schienboar bestaait der nog n ain en aander ondudelkhaid over de Grönnegse klaanken. Doarom heb ik de volgende zin iensproken zo as ik dat sèggen zol. Zo as ik al n moal eerder zègd heb, ik heb nait t mooie olle aksìnt, môr t aksìnt dat aal jeugd tegenswoordeg het hierzoot.

Bestaand:Grönnegse zin.OGG Môr as t dreug wordt, droag ik mien gruin-svaarte boot noar boeten tou, veurdat t regenen gaait, op t vrizze Bèlgisch ies mit n kopke kovvie. Grönneger 1 08:41, 27 jun 2009 (CEST)

Ik heb effen eluusterd naor de opname en ik heuren: Mor ast dreug wordt, droeg ik mien gruin-svaarde boot naor boetn touw, veurdat t reekng gait, op t vrizze Belgies ies mit n kopke koffie
  • môr klink neet as ao de klank is korter, bie ons zol 't gewoon mor ween.
  • droag klink inderdaod as droeg
  • noar klink dan wè weer as naor (volgens mien dezelfde uutsprake as bie ons)
  • svaarte zol ik schrieven as svaarde want je heuren oek een d
  • kovvie of koffie, ik heure gien verschil
  • Bèlgisch klink inderdaod want aanders as ies, bie ies is e wat harder
  • Bèlgisch ik heure gien verschil tussen Bèlgisch of Belgisch.
  • gaait klönk as een ai neet as aai

Ik zal laoter nog effen wat geluudsfragment mit een zinnetjen uut ons dialek plaosen. Sεrvιεи | Overleg » 20:18, 27 jun 2009 (CEST) Sεrvιεи | Overleg » 20:18, 27 jun 2009 (CEST)

Joa, ik heb perbaaierd om aal Grönnegse klanken ien de zin veur te lôten kommen, ook al slog de zin aigelks naargens op. Ik zel nog n poar woorden opnemen om even dudelkere verschillen zain te lôten deur twij woorden achter mekoar te zèggen. De è is wat laankrekter as n gewone e (van bv "effen"). Dat "droag" en "noar" nait t zulfde klinken, dat is messchain vertaikend deur de opnoame of mien aksìnt, môr t zol wel t zulfde mouten klinken. Grönneger 1 21:05, 27 jun 2009 (CEST)
Bestaand:Grönnegse Woorden.OGG
Nog n opnoame. Hier heb ik de volgende woorden noast nkander zet om t verschil ien oetsproak dudelk te mòken.
      • loat - lôten
      • nait - gaait
      • koft - kovvie
      • Grunnegs - Grönnegs
      • Twìnte - rente
      • let - sègd
      • daor - doar
      • nije - nèje (VEK) - nìje (REI)
      • schrieven - schèl
      • tou - taauw
      • kìrke - kèrke
      • first - dörst
      • laggen - wachten

Is t nou wat dudelker? Grönneger 1 22:19, 27 jun 2009 (CEST)

Oh ja, nog ain ding over de spèllen. Wat duvve mit de Twìntse schriefwieze van bv. "Pooln" tegenover "Polen"? Dat zol ook veraind worden mouten. Grönneger 1 22:25, 27 jun 2009 (CEST)
't Is inderdaod wat dudelijker zo. Ik heure allinnig gien verschil mit Grunnegs en Grönnegs. Wat Pooln en Polen angeet zo-k gewoon Polen anhouwen en dan 't Gronings volgen mit prebeern en kibbeln en zoksoort dingen. Sεrvιεи | Overleg » 22:51, 27 jun 2009 (CEST)
Bie Grönnegs moutst veurstèllen datst Grunnegs sègst, môr den zunder de lippen aan te spannen. Grönneger 1 23:05, 27 jun 2009 (CEST)

Dat van de ae, ea, ää he-k an-epas. Bie ao, oa he-k derbie ezet dat as de klank op de oo angeet da-j dan oa schrieven. Ik heb hier nog een veurbeeldzinne van mien eigen plat. Sεrvιεи | Overleg » 16:36, 29 jun 2009 (CEST)

Kinst even opschrieven watst presies sègst? Ik verstaai t nait goud. Messchain moutst n zin bedenken woar, liek as mien zin, aal biezundere klanken van dien dialekt ien veurkommen. Wat krigst bieveurbeeld astoe dij zin van mie vertoalen dust? Grönneger 1 17:28, 30 jun 2009 (CEST)
Ik zeeg: de keels varven 't huus in een aandere kleur, daor heur je inderdaod wat amparte klanken in zoas kleuər en keel (kjeeəl), mar ik zol effen wat aandere dingen bedenken. Nog wunsen? :P Sεrvιεи | Overleg » 23:34, 30 jun 2009 (CEST)
Ik kon t der wal oet haaln (was t hoes trouwens neet peers (poars)?), moar mos ok twee keer luustern. Ik zol geerne de ää derin willen heuren, um te kieken of dat echt nen anderen klank is. Droadnaegel 23:45, 30 jun 2009 (CEST)
Hier ku-j 't verschil heuren tussen ää en ae. Let der wè op dat dit neet mien eigen plat is (disse klanken he-w neet of koemen haos neet veur). Ik heb hierveur 't plat van Hattem en de Stellingwarven gebruuk, 't kan dus ween dat der wat verschil in uutsprake zit. Droadnaegel, bie ons is 't paors neet peers ;) (je zollen 't wè wachen umda-j oek peerd en veerze hemmen). Sεrvιεи | Overleg » 12:37, 2 juli 2009 (CEST)

Ik heur t verschil nait echt. Messchain kinst beter twij verliekensboare woorden nemen en den noa nkander oetspreken, zo as ik dat ook doan heb bie t twijde fragmìnt. Grönneger 1 14:21, 2 juli 2009 (CEST)

Mag ik eawn in de koarke vleukn? Ik deanke det ne eendudige spelling nooit geet komn en det hooft ook nit. (t is good de'j t probeert heur). Vie begriept mekoar zo ook wal. Sassies hef nog nooit ne eendudige spelling ekeand: n Heliand tekst skient in verskeaidene dialektn (duur verskeaidene persoonn) eksreewn te wean, dee at allemoal gewoon öar eegne dialekt skreewn. Doarumme kom iej t woard "woark" dr mangs as wirk, mangs as wark en mangs as weorc in teegn. Mangs t woard "geewn" as giban, mangs as giБan, mangs as gewan, ezw. Toertieds hadn ze deank ik al in de gaatn det ze t nooit eens konn wordn, en doarumme deedn ze t allemoal op de eegne manere. Woolters 23:45, 15 juli 2009 (CEST)

Messchain as t verainen van t Saksisch doudestieds wel lukt was, den haar t hertoogdom Saksen messchain bestoan bleven en de noam Saksen veur t vôlk ook en haar t bewustwezen van de aigense kultuur en historie messchain ook groter wèst. De Engelsen hebben zulfs twij/drij/vaaier verschaaidene toalen soamenvougd. Ik vin t aigelks wel biezunder hou de Duutse vôlker zok zo veraind hebben dat zai heur aigense noam opgeven hebben en zok Duutser vuilen gingen. As man kiekt noar de Joegosloavie, den het elk lutje vôlkje n apaart laand claimd. De Duutsers juust nait, môr as man kiekt noar t onderschaaid tuzzen de Krewoaten en de Serviers, den is t onderschaaid tuzzen de Saksen en de Franken groter. Messchain het dit tou moaken mit t feit dat ien t Duutse riek de adel belaangrieker was as de olle stammen en kulturen. Doarom vuilde man zok eerder Oldenbörger, Muunsterlaander, Mekelnbörger, Holstainer, as Saks. Grönneger 1 23:58, 15 juli 2009 (CEST)
Hopelijk wè. As 't Limburgs en 't Fries een eendujige spelling kunnen bedenken waorumme veur 't Nedersaksisch neet dà, zulen hannen vrogger oek gien spelling veur der eigen taal? Veur de ontwikkeling van de taal zelf is 't oek van groot belang denk ik. Tweetalige plaosnaamborden koemen der werschienlijk pas a-w een gelieke spelling veur 't Nedersaksisch hemmen. Liek m'n mooi, kom je Armelo, Raolte, Deenkellaand en Grönnen binnen en he-j de borden in 't plat. Sεrvιεи | Overleg » 00:00, 16 juli 2009 (CEST)
Vuurde'j de leu an ne eendudige spelling kriegnt, zö'j eerst nog n boarg missionariswoark vuur de term Neersassies mutn doon. Want nen hoop leu weett nog aait nit det dr meardere verwaante dialektn zeent. Woolters 00:03, 16 juli 2009 (CEST)
Joa, môr as man noar t Frais kiekt, bieveurbeeld den zugt man dat de verschillen tou groot wazzen om "Dat Frais" soamen touvougen. Ien ploats doarvan binnen der n apaarte spellenssystemen kommen veur t Westerlaauwerse, Seelterse en Sleeswiekse Frais. Bie os is dat ook zo. Kiek allend môr noar t verschil tuzzen t Grönnegs en de zudelke dialekten en den heb ik t nog hailmoal nait over t verschil van de stoatsgrìns. Messchain mout der eerst nog n generoatsie overhìn kommen, dij veur elk gebied n spellensysteem bedenkt en den noadenkt over t soamenvougen doarvan, ien ploats van oet t niks veur aal dialekten n schriefwieze bedenken. Grönneger 1 00:13, 16 juli 2009 (CEST)
Nog een ginnerasie deroverhinne en 't is à neet meer neudig :S. Mar wat de spelling angeet... de tied zà 't leren! Sεrvιεи | Overleg » 00:19, 16 juli 2009 (CEST)
Joa, doar hest wel geliek aan. Môr wel zègt dat t om n generoatsie gaait. As man gewoon wat meer aandocht veur de streektoalen haar en as dat ien n Heeg ook serieus nomen wuir, den was der al laank wat kommen. Op zich snap ik ook wel dat n Heeg laiver nait het dat noast de Fraizen ook nog de Saksen n stapke van de Nederlaandse ainhaid ôf doun, môr toch.
Wat ik môr zèggen wol is dat man messchain beter eerst op lutjedere schoal kieken kin en doarnoa pas groter. Let t Grönnegs, t Twìnts, t Veluws, enz. op zokzulf eerst môr even ain worden (of dat nou de schriefwieze aangaait of doadwaarkelk n standerdtoal), veurdat wie wieder kieken goan. Grönneger 1 00:30, 16 juli 2009 (CEST)
Daor bi-k 't neet helemaole mee ees. Meensen weten meestentieds neet eers ho of dat ze der eigen dialek schrieven mutten, dus dan ku-j beter gelieke goed beginnen. Mien klega's (uut Hierden en Nunspeet) schrieven veur de ao altied oa, dit doon ze oek in Bie Bart in de rie, bie Putters Praoten en 't WGD schrieven ze ao. Dus a-j toch bezig bin mit 't anleren van een spellingssysteem dan ku-j dat beter gelieke doon veurdat ze an een aandere schriefwieze wennen en daor neet meer vanof willen stappen. Je blieven altied krangoren* houwen dee weer aanders willen spellen, dus noen of over vuuftig jaor ik denke neet dat 't veule uutmaak. Sεrvιεи | Overleg » 16:31, 16 juli 2009 (CEST)
Joa, op zich hest doar wel geliek aan, môr t is meer n kultuurkwestie. Grönnegers vuilen zok over t algemain nait verbonden mit de aander Leegsaksische gebieden en dat zel aansom middelkerwies ook wel zo wezen. As man bieveurbeeld kiekt hou of t Standerdengels ontstoan is, doar wuir nait zöcht noar n overainkomst tuzzen toalkundegen, môr doar wazzen gewoon n poar drokken as William Caxton dij heur biebel ien n heur kozen standerdtoal en schriefwieze(n) drokten en zo heur stìmpel op t ontstoan van t Standerdengels. Dus messchain lukt dat bie os ook wel. Gewoon doun, de "bovenklasse" van de toal (dus luu as wie dij der echt mit bezeg binnen) dij gewoon apmoal op n bepoalde menaaier schrieven goan en den nemen aander luu dat automoatisch wel over, omreden wie hier op wikipedia n soort authoriteit binnen. Luu kommen noar ozze wiki tou om over en ien de toal te leren. Grönneger 1 20:52, 16 juli 2009 (CEST)
Ieleu warn hier zo drok met geluudsbestaandn an t keukeln, ik deanke ik nemme ook eawn wat Riesns op. Ik hebbe n dom verhaaltjen in mekoar edreeid, en det in-esprökn. Kö'j zelf vergeliekn:
Stukn Riesns
De boernekearls hadn zik de höare deftig op n kop ekamd. Ze warn kloar vuur nen oawnd zwoar woark, woernoa’t ze noar t kafeetjen gungn um n bölken wörst te etn. Ze gungn dr op de fietse hen, en ze tröfn oonderwiel wat jeugnd dee’t oonder de beume an t ouwehoern warn. Toew at ze binnkömn in de etterieje treukn ze zik t böais oet, en zeadn
“doot mie nen moond vol van dee wörste”.
N Kearl achter t skap zea: “wat wo’j dan? Hebt ze oew nooit fetsoen eleard?”
“Lignt toch nit te nöaln, joh koezn, wo’j vanoawnd nog wat verdeenn of nit?
N Kearl veund det ze doar dan toch wal geliek an hadn, en maakn öar wat te etn terechte.
Ze lachn dr n betn met hen, want zo gung t alle wekke Hee vreug:
“wo’j doar nog wat te dreenkn bie?”
-“Joa, doot mear n gleasken water”
“Ho eawn,” zea n aandern, “doot mie mear n piepke beer.”
-“Kö’j kriegn”, zea n kearl, en leup vort um t spul op te haaln.
De Boernekearls bespreukn de zaakn.
“Ik keeke vernear in t bignhok, en wat deank iej? Zonne rotte bie de motte”
Hee dee met de haande oet mekoar um te loatn zeen wat nen bökkerd ot’e zeen har.
“Kearl en gin eande, man!” zea n aandern. “wo zag dr den feaitelik oet?”
„Ja nen heeln apartn. n Kort stärtjen en nen grootn hoarigen snoetn. Dee niks as hen en wier wappern met n start. Ik meandn al a’k te volle zöpn har, mear t was nog vroo op n moarn, dus det kon nit. Ik hebbe um mear met de batse eawn iets in n nekke veuld”
“Oh”, zea den aandern, “ik zin al seend n poar deage n hoond kwiet.” Woolters 21:40, 15 aug 2009 (CEST)


Algemene Nedersaksische spellingBewarken

As 't an mien elegen had, was der allange een algemene spelling veur 't Nedersaksisch ewes. Deur de verschillende spellingen gao-j haos zelf geleuven dat t een hele aandere taal is, mar a-j teksen in een algemene spelling schrieven dan zie-j dat 't wel meevuilt. Ik had 't artikel Kymrisch eers in mien eigen spelling ezet zoa-j hier zien mar laoter toch mar weer in de IJA-spelling, zoa-j zien scheelt t heel wat apostrofs, 't maak 't lezen makkelijker en a-j t zo zien dan zie-j gelieke à wat meer overeenkomsen mit aandere dialekken vie-k zelf. Ik heb mien spelling op-estuurd naor een Nedersaksische hoogleraar, kieken wat e dervan zeeg, en of e der wat van zeeg ;-). Sεrvιεи | Overleg » 20:27, 24 sep 2009 (CEST)

Na geluk dr met, Serv, :). Ik doo non n betten proberen met de spelling van de Kreenk Vuur Tweantse Sproake, want ik goa token wekke vriejdag sprekken op de Kulturele Tweantse Oawend, en de stuks dee a'w an mossen anleaweren wordt ebeundeld, mear dan wal in dee spelling. Op disse manere slot t better an biej de aandere spellings hier op disse wiki. t Is det Goaitsen nog wal strabaant kan wean, mear as iederene met de neuze dezelfde kaante oetsteet, dan kö'w inderdaad mear beginnen as a'w allemoal krang an oons egene vaste blieft hoolden. (Alhoowal de oa as ao mie nog steeds ampart vuur de oogne wemmelt, doar kan'k nog nit recht an wennen). Woolters 21:21, 24 sep 2009 (CEST)
Ik vinde de veurgestelde spelling ok better, o.a. deur dee minder apostrofs. En ik vinde ok dat de spellingen heel wat noar mekare könt greujen. Moar, en da's denk ik wal belangriek, dat mot edragen wodden deur de streektaalorganisasies. Wi-j könt der hier lange of kot ovver diskussieren, moar at et neet gedeeltelek ovver-enommen wöd deur dee min of meer offisjele organen, bereikt wi-j niks.
Doarumme is dat ne perfekte aktie (dat opsturen), breng et moar noar boeten. En ik denk da'j ok de streektaalorganisasies deroaver mot anschrieven, et zol mooi wean da'j hier n platform kriegt woar ovver zukke dinge eproat wöd in breder verband. Op de websteas van de meeste organisasies is weineg ruumte veur diskussie, en n breed Nedersaksies forum of zo, he'k ok nog neet ontdekt. Et is noo toch vake n eenziedig veurskrift van n tröpke leu, moar taal mot leavendeg wean, en der mot oaver diskussieerd wodden. En dan zal et nog neet in ene kere lukken um ze op ene liene te kriegen, moar proaten is den eersten trad um et Nedersaksies op hoger nivo te kriegen duch mi-j. Droadnaegel 21:26, 24 sep 2009 (CEST)

PS Bestoat der trouwens hoogleraren Nedersaksisch?

@Woolters: 't ziet der al heel aanders uut a-j de e's behouwen in de woorden, mar wat de ao en oa angeet, bie mien blief dat grotendeels gewoon zoas dat noen is. Alvas veule succes dermee ankoemende weke, meschien zie-w joe stuk nog wè in boekvorm verschienen. @Draodnegel: Ja, der is der mar ene in Nederlaand, Hermann Niebaum en veur t Gronings is dat Siemon Reker... mar inderdaod, ik denke oek dat ze mutten praoten en overlegen, daor he-w veule meer an. Sεrvιεи | Overleg » 21:44, 24 sep 2009 (CEST)

Kiek, nou wie t der weer over hebben, t probleem dat ik vanôf begun ôf aan der mit haar is dat t Grönnegs n haile aandere traditsie het wat de klanken en heur schriefwieze aangaait. Wat bie joe ee is, is bie os ì, wat bie joe oo is, is bie os oa, wat bie joe ao is, is bie os ô/ò, enzowieder. Dus messchain scheelt t hail wat as t Grönnegs eerst der boeten nomen wordt. Toalkundeg heurt t nait bie de zudelke dialekten, môr sunt wie toch ain wikipedia en ain streektoal worden binnen, zollen wie t haile Leegsaksisch soamen nuimen kinnen, môr den bin ik der wel veur om de ao veur de zudelke dialekten tou broeken en de oa veur t Grönnegs. Dit omdat de zudelke ao/oa meer noar de a gaait en de Grönnegse oa meer noar de oo en oe.

Wat dij schrieftraditsie aangaait, t dunkt mie dat t hail stoer is om dit tou verainen. Kiek, as ik op de ziede Grönnegse toalwiezer schrief dat de oa oetsproken wordt as de Nederlaandse oo dij vôlgd wordt deur n r, den is dat volgens de Grönnegse traditsie van t oetspreken van de oo. Môr as joe opschrieven dat de ao of oa overainkomt mit de oo vôlgd deur n r, den is dit net zo korrekt, môr wel via de zudelke traditsie, den de oetsproak traditsie van [oor] is bie joe failieks [òr]/[òə]. As wie dit wel soamenvougen willen, den mouten wie overwegen om os aan tou pazen aan nkander en dus overwegen om de olle traditsie tou breken. Kiek ien stee van "môr" zol ik ook "maor" schrieven kinnen. Doarbie zollen joe ien stee van "deventer" ook "dìventer" schrieven kinnen, wat beter aansloet bie de Hollaandse oetsproaktraditsie, woardeur t noar de boetenwereld tou ook dudelker wordt. Môr hier hebben wie t loater ien dit overleg nog wel over, ik wacht even joen reaksie ôf. Grönneger 1 01:18, 25 sep 2009 (CEST)

Tijdens de Nacht van Kunst en Wetenschap in juni in Stad was een van de grote punten van kritiek van Siemon Reker dat hij op nds-nl:wiki wat spelling betreft ook binnen een en hetzelfde lemma vaak verschillende Saksische spellingen aantrof. Hij suggereerde onder meer om in ieder geval binnen een artikel één spelwijze te hanteren - en wat het Gronings betreft mocht dat van hem die van de recente bijbelvertaling zijn. Wutsje 01:28, 25 sep 2009 (CEST)
Kiek, n probleem dij ik hiermit heb is dat dij spellen tou Hollaands is. Luu as Reker en Ter Loan wazzen apmoal tegen t broeken van aksìnten. Hiermit goan gewoon bepoalde toalaigenschoppen verloren. Kiek bieveurbeeld noar t woord "of". As man hiermit de spellen van de Grönnegse biebel volgen, den kin t woord "of" twij betaikenissen hebben. Noamelk n Nederlaandse "of" en t Nederlaandse "af". Ien de oetsproak zit hier n goud verschil tuzzen, môr ien de schriefwieze gaait dit verschil tou nait. En dat is jammer, den hou meer aksìnten man broek, des tou meer dudelkhaid van de toal. Der binnen luu dij juust zèggen dat dit juust ondudelker wordt, môr t wordt nog ondudelker as bepoalde klanken nait onderschaaiden worden van aandern ien tieds dat dit wel zo is.
Kijk, een probleem dat ik hiermee heb is dat die spelling te Hollands/Nederlands is. Mensen als Reker en Ter Laan waren allemaal tegen het gebruik van accenten. Hiermee gaan gewoon bepaalde taaleigenschappen verloren. Kijk bijvoorbeeld naar het woord "of". Als je hiermee de spelling van de Groningse bijbel volgt, dan kan het woord "of" twee betekenissen hebben. Namelijk het Nederlandse "of" en het Nederlandse "af". In de uitspraak zit hier een duidelijk verschil in, maar in de spelling gaat dit verschil dan verloren. En dat is zonde, want des te meer accenten er worden gebruikt, des te meer duidelijkheid van de taal. Er zijn mensen die juist zeggen dat dit onduidelijker wordt, maar het wordt nog onduidelijker als bepaalde klanken niet worden onderscheiden van anderen terwijl dit wel het geval is. Grönneger 1 01:38, 25 sep 2009 (CEST)
Wat die Groninger bijbel betreft zei ook niet dat ik het met Reker eens ben, ik wilde alleen even melden wat hij zei. En wat die accenten betreft ben ik het geheel met je eens (ik ben Fries, dan is men wat dat betreft ook wel wat gewend). Wutsje 22:21, 27 sep 2009 (CEST) Vertalen hoeft overigens echt niet hoor, ik kan prima met het Gronings overweg - alleen aan het schrijven ervan waag ik me maar niet.
Begriep ik oe non good, Grönneger, de-j allens tehope weelt gooien, maer van t Grönings n apart heuwdstukke weelt maken? As ik Grönings heure (Harm oet Riessen dreeit nog wal es wat Grönings in zin programma) dan steet mie de Gröningse oa mear as ne -ow- an. Dus t bekeande 'loat goan' sprek ieleu oet as 'loowet goowen'. Dan lik t mie better to det de rest gewoon -oa blif skriewen, en de Gröningers ummeskakelt noar -oo.
Wat ik oe probere dudelik te maken Grönneger, en det in samenwoarking met disse verniejde spelling van mie, is det t gewoon tied van gewenning neudig hef. Iej köant heel strabaant an oew egene vaste bliewen hoolden, mear dan kom iej in t lesten nooit töt oawereenstemming. As ik wil skriewen zo as ik köjere, dan ha-k allange Koarel van n Notoaris zinne skriefwieze an-enömmen. Want vuur t Riessens is den ZOONDER TWIEFEL t beste. Maer leu van boeten Riessen hebt dr weainig an.
En woer t bie oew non op lik, is de-j best ne algemene skriefwieze weelt annemmen, as t maer op oewe vuurwearden gebuurt. Ik wazze der ook van oawertugend det Tweants nooit t zelfde eskrewen kon worden as dee aandere dialekten, mear iej mutten dr de ogene gewoon eawen an wennen loaten. Ikzelf kan mie nen helen eande veenden in Servien zinne spelling, behaalve den oa/ao. Det is mie gewoon onnatuurlik. En mien staandpeunt is nog aait: extra leastekens is extra (onneudige) leasinspanning. De leu dee t op ne bepoalde manere gewoon zeent oet te sprekken, doot det ook wal as ze t aanders least, umdet ze de bedoling van de tekst vake nog wal begriept, en öäre "leaservaring" en "oetsproakkönnigheaid" gebroekt...
Ik steund vanwekke in de kraante, met as titel 'Viej nöalt verdan'. Ik hebbe al 6 leu biej miej ehad van: Wat steet doar dan? Ze konnen t neet leazen (en det zeent volblood Riessense leu!). t Geet der umme wa-j de leu (en oewzelf) anleart. Iej mutten rekkenen: iejzelf (ikzelf) zeent NEET representatief vuur oewe gemeenskop, want iej zeent der daegens maer drok met as zee en doarumme gewoon an ofwiekende spellings. Dee leu zeet eens in de zovölle wekke nen tekst in t plat, dus det wa-j ze vertelt, det geleuwt ze (of ze geleuwt t neet) en goat verdan met öär dagelikse woark. -Woolters 213.148.243.41 03:02, 25 sep 2009 (CEST)
Ik begriep datst doe t hierop nait mit mie ais bist. Moar luuster ais echt goud noar bieveurbeeld dizze reportoazie. Ast doe hail goud luusterst, den zolst tou konklusie kommen kinnen dat t Grunnigs n hail aandere tongval het as de aander Leegsaksische dialekten binnen Nederlaand. t Grunnigs sloet eerder aan bie de oetsproak van Oldenbörg en Sleeswiek as bie t Tweents en Veluws.
Dij schrieftraditie is nait allend op Plat. Wat ik hierveur ook dudelk perbaaierde tou moaken, was dat ook ien t Nederlaands wie n aander traditie hebben. As ik die heur over de oo, den hest doe t over dezulfde klaank as ik, wen ik t heb over de Grunnigse oa. Moar ik as ik t heb over de Nederlaandse oo, den heb ik t nait over dezulfde klank as dien Nederlaandse oo, deurdat ook t Nederlaands per regioon beïenvloud is deur t dialekt. Dit zörgt binnen dizze wikipedia ook veur ondudelkheden, omdat as wie over n bepoalde schreven letter hebben, wie t nait over dezulfde hebben. Kiek en ast doe de Grunnigse oa deur oo vervangen wilst, den zel de gemiddelde Grunniger dit op zien Hollaands oetspreken. t Woord "goon" zol oetsproken worden mit de Brits Engelse oa (zo as ien "loan"). Dit is wat ik bedoul mit traditie. Even n aander veurbeeldje, as n Duutser de letter z oetschrif, den maint er doar n hail aander klank mit as n Hollaander of n Poolsker. De Duutser maint er n ts mit, ien tieds dat de Hollaander der n z van moakt en de Poolsker n zj. En t is hail lastig om dit bie nkander tou brengen. Ditzulfde hebben wie ook zain mit de pogingen om t Nederlaandse en Duutse Leegsaksisch bie nkander tou brengen. Kiek, ik wait nait of noa gewennen dit bie lu der ien komt. As t Leegsaksisch nou t ainigste schrevene was woar lu mit ien aanroaken kwammen, den zol t meugelk wezen, moar hest ook nog t, wat ik den nuim, Grunnigs-Nederlaands, woarbie t schreven Nederlaands, Grunnigse klanken vertegenswoordigt. En dat krigst der nait zo moar oet. Messchain zol t wel meugelk wezen om n hail aander spellen tou verzinnen om baaident goud oetnkander tou holden. Dat der gain misverstand bestaait tuzzen baaide toalen en heur schriefwieze.
Toch is t dunkt mie hail lastig, den denk ais ien hou joe joezulf aanpazen zollen aan de Grunnigse schriefwieze, dat zol ien joen ogen ook vrumd wezen. Dat joe bieveurbeeld schrieven: "Ik wit nìt wôr ie henne gôt, mar ak noa goad nô dènke, dan kum k dr wà op en dan loap ik èven mit oe met nôr benìden." Dit is veur joe net zo vrumd as dat t Grunnigs schrieven zol: "Ik wait nait woor joe heen goon, moar as ik gaud noo denk, den kom ik der weal op en den loup ik ijven mit joe mit noor benijden". Kiek den as wie de oa schrieven goan as oo en de ì as ee, den valen de Grunnigse klanken oo (Eng: I know) en ee (Eng: day). Wat hiermit zeg is nait dat ik veur t Grunnigs laiver n aander spellen hebben wil, môr dat as joe deurgoan willen mit dizze spellen, dat t Grunnigs de grootste vrumdeling is en dat t messchain wat vlotter gaait as dijent veurlopig boeten beschaauwen blift. Grönneger 1 09:26, 25 sep 2009 (CEST)
Ik bin t dermee ees dat t Gronings aanders klink as bieveurbeeld t Twents en t Veluws, t klink in onze oren wat knauweriger en hef n bulte Friese klanken. Wat de spelling van de ì angeet, in t Nederlaands klink de ee as n lang-erekken i dus eende, dan zo-j werschienlik zegen: "ja mar de uutsprake van de ee is in t Gronings weer aanders", dat is bie ons oek zo, wie hemmen verschillende uutspraken veur de ee zo he-w de: lang-erekken i [leven = lìmm], ieë [gemieënte], jì [kjìl], mar dat bin allemaole uutspraakvariaanten van de ee, net zo as t Nederlaands verschillen hef eei [heei], ì [vìl].
De oa klink inderdaod iets aanders as de oo, bie ons as ò, dit bin net as de ee uutspraakvariaanten van mekaar, de schriever weet wel ho t uut-espreuken mut wonnen. Loapen is weer t zelfde verhaal as de ee en ao/oa, in Groningen schrieven toch oek gien noard. t Veurdeel van de Nedersaksische spelling is da-w t inderdaod nog n bietjen kunnen vormen umdat n groot deel van de Nederlaanders t neet zo goed kent as wie, dus n ì of n ee zal veur dee luui niks uutmaken. Ik heb de leste opmarkingen van Grönneger1 en Woolters even in mien spelling over-ezet um mar even te laoten zien ho min veraandering der eigenlijks in zit. Sεrvιεи | Overleg » 12:49, 25 sep 2009 (CEST)

Nou kiek, dat was juust wat ik nait bedoulde. Zo ast doe zègst, de lezer wait t wel, môr den hest t over de Veluwse, Twìntse, etc lezer. De Grönnegse lezer zugt de ee nait as ì, môr as eei. De oa is veur hom zo as ien t Brits Engelse [door] (deure). Deur de ô ien oa tou veraandern, worden baaide klanken veraind en ontstaait der dus ondudelkhaid, zo as ik al zee. Dus of de zudelke oa mout ao worden en de Grönnegse oa blift zo of de Grönnegse oa mout veraanderd worden ien wat aans. Dat verschil tuzzen t Nederlaandse "heei" en "veeil" is ook streekgebonden. Bie os is dat noamelk nait zo en ien Hollaand ook nait. Dit bedoul ik dus dat wie haile aandere oetsproakvarianten kennen en dat wie aander oetsproaken aan verschaaidene letters geven. Grönneger 1 13:46, 25 sep 2009 (CEST)

Grönneger, zo gaauw a'w ne eendudige spelling hebt, kan'e op de skolen egewen worden. Dan went de keender der vanzelf an. En dan mut de oolden ook met. Mear ne aparte spelling vuur t Grönnens (en de rest van t Noordneersassies) zol ook nit gek wean. Mear ja, dan he'j det wier. Woolters 18:22, 25 sep 2009 (CEST)

Grönneger,
ik bun der effen met in de bonen, dus moar preberen samen te vatten: a'k et good begriepe is de ô etzelfde as den Twentsen en Achterhooksen oa/ao.
Moar wat is dan den Grönnegsen oa? Is dat zo-as nen Nederlandsen oo, of tussen oo en oa in. En dan den Grönnegsen oo: in de Klankleer van et Nedersaksies steet dat as geliek met de rest van de oo in NL en ok Twents, Achterhooks ezw. Moar a'k hierboaven leaze dat dat meer nen ow is, dan is dan nen anderen klank. In de opname dee'j korts hier hadden stoan en in de reportage, veel mi-j dat ok al op: boot klunk veur mi-j meer as boowt, bi-j ons is nen oo nen zuveren eenklank, nog meer as in et Nederlands.
Wieters, in et algemean oaver de spelling: de oetgang -lik. De stomme e zee'k et leefst as e eskreven, dat is et makkelekst te leren. Een woord as: dudelek, doar bunt de middelste en leste klinker etzelfde, dan vin'k et mooiste dat dat ok etzelfde eskreven wöd. As dat tevölle bezwoaren gif, dan zee'k lever dudelijk as dudelik, zoas bv Goaitsen dut. En dat kump dan vanweage de herkenboarheid vanoet et NL, ik bun wal gewönd um -lijk as lek oet te sprekken, moar neet um -lik zo oet te sprekken. Moar nogmoals, et leefste allemoale -e's. Effen wennen, moar heel gauw an te wennen. Anders he'j zowal de i, de ij, en de e dee anders oet-esprokken wodt in verskeidene woorden. Droadnaegel 20:33, 25 sep 2009 (CEST)
De oa is bie os t zulfde as bie joe de o, zo as de maiste Tukkers en Aachterhoukers bekend stoan om de "coooola" en "Almeloooo". As man dat op zien Grunnegs schrieven zol, krigt man "koala" en "Almeloa". Grönneger 1 21:08, 25 sep 2009 (CEST)
@Gröntjen: ik denke dat a-w amparte klanken an de ao en oa toe gaon kennen dat t draagvlakke veur n algemene spelling dan veerder ummeneer geet, t zol wel mooi ween, want dan he-w gelieke n prebleem minder mar ik veurlopig zie ik t neet gebeuren. Dat hef de SONT-spelling oek neet edaon trouwens. Ik zag al dat t Biebelgronings mor schrieft (zonder accenten). Twìnts en kìrke zo-k dan schrieven as Twints en kirke. Ik zol wel es grege bie de SONT langes gaon en even praoten over dit soort zaken mit wat luui. Bie ons op de Veluwe en in Zeewolde (an de overkaante van Harderwiek) zegen wie in ons Standardnederlaands heei, das hil vil (hé, dat is heel veel), ik heb wel es heeil veeil eheurd, mar dat was in West-Frieslaand. Sεrvιεи | Overleg » 23:56, 25 sep 2009 (CEST)


Dit, dis, dizzeBewarken

Ik zat even noa tou denken en bedocht mie ien ais dat wie ien t Grunnegs, vooraal Veenkelonioals, noast "dit" en "dizze" ook wel ais "dis" broeken as aanwiezend veurnoamwoord. Bieveurbeeld "dis kaande" of "dis bredte". Volgens mie komt dit veur as der aan t ìnde n e staait, dat de e veurôfgoand aan t woord votvaalt, môr dit wait ik nait zeker. Is dat bie joe ook zo? Grönneger 1 14:17, 3 okt 2009 (CEST)

Nee, 't is in Noord-Oaveriessel dizze kaante. De ienige veurbielden van 't vörtvallen van de schwa die mi'j èem te binnen schiet, bint tant' Annegien (as de name mit een klinker begunt), en (in 't Stellingwarfs) 'n zaoterdag (veur 'ankomen zaoterdag'). Ni'jluuseger 22:01, 3 okt 2009 (CEST)
Hier ok neet, bi-j ons wodt de oetgangen bepoald deur et woordgeslacht, dus dit hoes, disse vrouwe, dissen keerl. Afhankelek van et plaatselek dialekt kan et dan dizze of disse wean, moar dis of diz zonder oetgang kump bi-j mien wetten neet veur Droadnaegel 23:13, 3 okt 2009 (CEST)


Verbuging: hee wöd of hee wödt?Bewarken

Zoas i-jleu miskien al wal ezene hebt, bun'k de leste tied gangs met et bi'jwarken van de spelling van achterhookse artikelen. Noo he'k n vröägsken over de spelwieze van de verbuging van wodden: Vake zee'k: et wödt, en andere keren et wödt. Ik denke zelf dat et "et wöd" mot wean, noar analogie van: ik lope, hee löp, ik kope, hee köch(dus noa umlaut gin t). En dan meervold: zi'j wodt (as in zi'j warkt). Moar soms bun'k der zelf ok neet konsekwent in, zekers ak weer n dag in et nederlands heb motten warken, dan lik "et wöd" wat vrömd, de eerste paar moal da'j et skrieft.

Dus: bu'w et eens ovver "et wöd", of bunt der andere meningen? Droadnaegel 22:19, 15 okt 2009 (CEST)

Ik zelf zol "t wörd" skriewen. Met nen "-r" dus. Ik hebbe der zelf ook wal es met an t keukelen ewest, mear ik doo wat mie op det momeant inkeump. As der ne -t achter steet, keump t mie mangs vuur as of t meervoold is, mear met den umlaut der op zol det dus grammatikaal nit good wean. "hee wörd - Vieleu wordt". Ik wor(de), iej wordt, hee wörd, vie wordt, zee wordt. Mear bie oons wörd den eand-t met iets noadruk (engels: glottal reinforcement) oet esprökn, en bie "hee wörd" nit, dus det is vuur oons dudelik in de oetsproake. --Woolters 212.45.63.102 23:13, 15 okt 2009 (CEST)
De darde persoon enkelvoud ('hee'/'zee'/'t') hef bie zwakke warkwoorden in de tegensworige tied een -t zoas in: 'hee' neumt (neumen), 'hee' warkt (warken) en 'hee' schudt (schudden), mar dat geldt neet veur veul onregelmaotige en starke warkwoorden. As klinkerwisseling in de darde persoon enkelvoud veurkump, en dat is 't geval bie de meeste starke en een paor onregelmaotige warkwoorden, dan kump der gien -t achter de stamme. Dan krie-j dus 'hee' grep (griepen), 'hee' kröp (kroepen), 'hee' pröt (praoten), 'hee' bröd (braoden).
Dus um joew vrage effen kort te beantwoorden: 't is dus et wödt (in 't geval van Woolters is 't dus t wörd umdat 't daor een stark warkwoord is), je mutten mar kieken o-j de r schrieven of neet, ik do 't meestentieds wè (fernuus, pertaol, hij wört). Sεrvιεи | Overleg » 23:48, 15 okt 2009 (CEST)
Moar Servien, a'k owwe redenering volge, dan mot et toch juust "et wöd" wean, dus zonder -t dus? Dat gaf ik ok al an met den umlaut, dus ik lope, hee löp -> gin -t, en um et konsekwent te holden dus ok ik wodde, hee wöd. (los van of et stark of zwak is, in et achterhooks ken ik beide veur de verleden tied:et wodden en et wierd, afhankelek van de plaatse, en meskien bestoat der nog wal meer varianten, ik denke dat de umlaut in de daarde persoon et onderskeid mek).
Woolters, in de oetsproake is et bi'j ons net as bi-j owleu, met den glottal reinforcement. Bi'j et hele warkwoord is dat nog starker: ik skrief wal wodden, moar zegge iets as wo'nn. Ik skrief alleneg moar wodden veur de herkenboarheid veur de toch oaverweagend in et nl op-egreujde leazers (in elk geval in de skrieveri-je op-egreujd in et nl). Moar met den -r-, den skrief ik dan weer neet bi'j veurkeur: ik denke dat de skriefwieze zo kort meugelek bi'j et gesprokken woord mot liggen. Moar soms kump dat zo wied van et nl af te liggen, dat et neet meer herkenboar is. Bi'jveurbeeld, bi'j ons is zowat iederen -r noa nen korten klinker neet anweazeg: hart --> oet-esprokken as hat, kort --> oet-esprokken as kot. Moar umda'k denke dat woorden as hat en kot neet meer herkenboar bunt, skrief ik de -r- doar wal. Moar in et geval van worden (wodden dus, of feajlek wo'nn) denk ik dat wodden of wöd nog wal herkenboar is, en doar loa'k um vort(vot). Um denzelfden reden skrief ik meer of minder konsekwent -ies, fantasties en nedersaksies bunt in miene beleaving nog wal herkenboar, en de -isch oetgang is ok in et nl gewoon n fossiel oet olde tieden. Meugelek in et Grönnegs, dat e nog meer palatiseerd wöd, dus meer op zien duuts, of engels sh, moar bi-j ons is de -ies oetgang scharp, en dus skrief ik um et leefste ok zo. Mien oetgangspunt is onze sproake, en alleneg doar, woar et neet anders kan vanweage herkenboarheid van et nl, konsessies doon. Moar natuurlek is herkenboarheid n begrip dat zo subjektief is, as et moar kan wean. Droadnaegel 00:28, 16 okt 2009 (CEST)
Juustemeant. Det dore vie ook zo: Worden = wo'nn, woerbie den -n an t begin zorgt det de ofsloeting van de neusholte met kracht lös mut, wat ongevear as ne -d kleenkt a'j t oawerdriewt, en dus feaitelik as wodden zol eskrewen können worden. Ik hebbe zoksoort dillemaas de leste tied (met dee nieje spelling van mie) bie wöarde as "kriegent" en "zeggent". Det zut der noar min idee zo lellik en onnatuurlik oet, mear dee spelling skrif mie vuur de'k oaweral alle -e's der tusken mut drukken. Vie zeggent feaitelik "kriegngt en zegngt".

Ja, je hemmen gelieke Draodnegel, ik doch effen dat 't hele warkwoord oek mit ö was, dan is 't inderdaod een stark warkwoord en is 't zonder t. Sεrvιεи | Overleg » 01:01, 16 okt 2009 (CEST)


Kultuur of cultuur, dialect of dialekt?Bewarken

Et bi-jskrift van Ni'jluseger brech mi-j der weer op: veur et nl is et wal dudelek, moar woarumme skrieft wi'j 'Nedersaksische cultuur', as et Duuts en Plattduuts en Deens kultuur skrieft? I-j hebt natuurlek altied n spanningsveld tussen etymologie en (lege) orthografie. Moar dan zo'k lever zeggen, as et Duuts of Plattduuts al nen k hebt woar et nl nog nen c hef, dan hol moar een k an, in plaatse van verplicht noar et nederlands te kieken, dus zovölle meugelek k, behalve as et neet meer herkenboar is (komputer vind ik bi-jveurbeeld n twiefelgeval). Loat moar heuren, hoo denk i-j deroaver? Droadnaegel 21:23, 29 okt 2009 (CET)

k begriep al nait woarveur iet t Nederlaands dij c nog nait vortdoan is, en gebruuk t zo waaineg as meugelk. Ok ien t Grunnegs (mouten joe wol waiten dat aal t Grunnegs dat k schreven heb hier tou lezen is). Môr k bin den ok gain veurstander van de c. Groeten Grunnen 21:37, 29 okt 2009 (CET)
Ik voege mi'j in dizzend naor de officiële Drèentse schriefwieze, mar ik mutte zeggen de'k niet meer zo wakker ligge van spelling, d.w.z. van peugings um wat an de staotus quo van versnipperde schriefwiezes te doen. As 't eerst 't Vosbarger symposium en later SONT niet lokten um een veriende Nedersaksische schriefwieze te kriegen, wel bin ikke? Ni'jluuseger 21:54, 29 okt 2009 (CET)
Ik volge de Iesselakkedemiespelling en ik prebere daor zo min meugelijk van of te dwaolen. De Iesselakkedemiespelling schrif een c veur (umdat 't zo veul meugelijk op 't Nederlaans an mut sluten) mar ik bin 't der neet helemaole mee eens. As der een aandere spelling kump vie-k dat oek goed mar ik bin neet zo van 't halve wark. Zoksoort verschillen zu-j totda-w één gelieke spelling hemmen houwen. Sεrvιεи | Overleg » 23:45, 29 okt 2009 (CET)
Zo min meugelik c hier: cultuur=kultuur, dialect=dialekt, ceanten=seanten, speciaal=spesjaal, ezw. --Woolters 213.148.243.41 01:15, 30 okt 2009 (CET)
't Prebleem is dat a-j spesjaal typen da-j dan uutspreken as spə·sjaal i.p.v. spee·sjaal of spì·sjaal Sεrvιεи | Overleg » 11:55, 30 okt 2009 (CET)

Is t traauwens nait aansom? Dat t Nederlaands onder ienvloud van t Engels, Fraans en t Latain weer n c nomen het? Môr goud, joa ik bin der ook veur om dit soort zoaken tou verainen. En de k is van oorsprong de kontinìntoale k. De c was vrouger ts (liek as nou nog ien t Duuts en de Sloavische toalen). Grönneger 1 13:53, 30 okt 2009 (CET)

@Servien: mear vie sprekt t ook oet as spə·sjaal. Woolters 14:55, 30 okt 2009 (CET)
Bie os is t speeisjoal ([speɪʃɔːl]). Grönneger 1 14:58, 30 okt 2009 (CET)
@Woolters: verasjes, noen je 't zegen da's net as mit netuur, spìsjaal is over-eartikeleerd ;-). Sεrvιεи | Overleg » 17:43, 30 okt 2009 (CET)
Grönneger 1 skreef: De c was vrouger ts.
Meen i'j hier in et nederlands of Nedersaksies of in et Latien? Veur et (old)-Latien geet dat in ieder geval neet op. In duustere olde tieden he'k n paar joar Griekse en Latiense lessen ehad, en ons wodden eleerd dat de klassieke Romienen den c as k oetsprokken. Dus Julius Caesar wodden oet-esprokken as Joelioes Kaisar (doar kump ons woord keizer trouwens vandan) en neet as tsjaisar of sesar. Doarnoa hef de c zich in et Italiaans ontwikkeld tot tsj (veur e of i, bv tsjello) of k (capice) en in et Spaans en Frans(ce n'est pas, en neet tsje nè pa, en car) tot s of k. Et karklatien hef ok ts(j) veur e of i, moar is dus ne latere ontwikkeling. Veur mi-j is neet helemoal dudelek of et karklatien be-invleud is deur et Italiaans, of dat et Latien den s oet de c hef ontwikkeld, moar ik denke umdat ok et Frans en Spaans dee verandering van k noar s achtege klanken hebt, dat et Latien van k veur e of i noar tsj of s is egoane, woarnao de ofsplitsing noar Itiliaans, Spaans, Frans enzowieter hef plaats-evonden, moar dat kan'k neet onderbouwen.
Doarnoast, a'j et etymologies zuver wilt doon, mo'j alle Griekse woorden met nen k skrieven. Bi'jveurbeuld et woord Collosseum kump van et Latien Collossus, moar da's weer ne transskriptie noar et Latien van et old Griekse kollossos (met kappa, dus k). In et olde Latien kon de klank k eskreven wodden as q (que), c of k, woarbi'j de k op twee woorden noa helemoal deur c is verdrongen.
En wat wieter nog wal mooi is um te wetten, is dat in alle Germaanse sproaken de Latiense c deur k is vervongen, behalve et Engels en et Nederlands. Veur et Engels kump dat vanoet et old-Kelties, woar de skriefwieze van den k-klank van et Laties is oaver-enommen. Woarumme en wanneer de andere Germaanse sproaken op k bunt oaver-egoane, of nooit bunt ewest, wet ik neet, doar zo'k geerne nog wat meer oaver willen wetten, moar dat lik mi-j n argument te meer um neet noar et Nederlands te kieken, moar noar de andere Germaanse sproaken Droadnaegel 01:05, 31 okt 2009 (CET) (den noo dech, da's toch nog n heel verhaal ewodden op n laten aovend)
k Docht dat c veur e en i ien t loate Latain (om en bie 400 n.K.) eerst tsj worden is. Behaalven ien t Sardinisch woar k-klaank tot nou aan tou beholden bleven is. Aal aandre Latainse (Romoanse) sproaken hebben dij tsj-klaank of n klaank dij doaruut ontstoan is. Dus Fraanse s komt van Loatlatain tjs, net as Spoanse s/th-klaank, en as t goud heb is t ien Roemeens ts worden, môr dat wait k nait zeker. t Kerklatain is deur t Italjoans beïnvloed worden. Aanders mosten zie Cicero uutspreken as Kikero, môr dat doun zie nait. Grunnen 10:52, 31 okt 2009 (CET)
Dij c was ts bie os op t kontinìnt. Doudestieds broekten t Frankisch, t Saksisch, t Frais en t Anglo-Saksisch ongeveer dezulfde schriefwieze, môr doarien wizzelt de oetsproak van k en c. Volgens mie is dat ôfhaankelk van t stee ien t woord. Grönneger 1 18:07, 1 nov 2009 (CET)