Verskil tüsken versys van "Sallaands"

56 bytes toegevoegd ,  9 jaar geleden
({{Tw-logo|Sallaanse täälwiezer}} → == Zee ok ==)
[[Ofbeelding:Sallaans.png|thumb|250px|'t Sallaanse täälgebied]]
't '''Sallaans''' is een [[Nedersaksisch]]e [[dialekt|dialectgroep]] in 't westen van de [[Nederlaand|Nederlaanse]] previnsie [[Oaveriessel|Overiessel]], um precies te wezen in de regio [[Sallaand]] en dus ok in de dörpen [[Heldern|Ellendoorn]], [[Nijverdal]] en [[Hooltn|Olten]] die vandäge de dag een nauwe baand mit [[Tweante|Twente]] emmen. Värder praoten ze in [[Kampen (Overiessel)|Kampen]] en in de umgeving van Kampen ok Sallaans. In de [[Kop van Overiessel]] praoten ze gien Sallaans mär [[Stellingwarfs]].
 
't Sallaans ef veural vule overienkomsten mit 't [[Oost-Veluws]] en 't [[Drèents|Drents]] en in mindere maoten mit 't [[Stellingwarfs]], [[Urkers]] en [[West-Veluws]]. 't Sallaans is beheurlijk beïnvloed deur 't [[Hollaans|Ollaans]], een invloed die naor 't oosten toe dudelijk minder wört. Daor leg 't grote verskil mit 't veul be-ollenere [[Tweants|Twents]]. [[Raolte]] leg midden in 't Sallaanse täälgebied. 't Dialect mit beslis 't grootste antal sprekers is 't [[Zwols]]. 't Sallaans ef de [[ISO 639]]-3-code '''sdz'''.
't Sallaans beslät, zoas ezegd, ongeveer 't westen van de previnsie Overiessel, mär 't kump niet precies overiene mit 't gebied dät [[Sallaand]] enuump wört. De greins mit 't Twents löp tussen [[Hooltn|Olten]] (Sallaans) en [[Riesn|Riessen]] ([[Tweants|Twents]]), tussen [[Nijverdal]] en [[Wierdn|Wierden]] en tussen [[n Ham|d' Am]] en [[Vreeznveen|Vriezenvene]] ('t [[Vjens|Vriezenveens]] is eigenlijks een dialect ampart). In sommige definities löp 't Sallaans deur over [[Duuts]] grondgebied (in 't [[Grafschaft Bentheim]]) tot in [[Drenthe]], bi'j [[Skoonebeek]]. De greins mit 't Oost-Veluws wört evörmp deur de [[Iessel]], dit is nogal een willekeurige greins. 't [[Stellingwarfs]]e täälgebied in Overiessel kump overien mit de gemiente [[Stienwiekerlaand]] (ok wel de [[Kop van Overiessel]] enuumd); allienig 't dialect van [[Veno]] wört as enclave ok wel bi'j 't Sallaans erekend. Tenslotte bin de Noord-Overiesselse dörpen [[Stappest]]-[[Roevène]], [[Ni'jlusen]], [[De Vaort]] en [[Slagharen|Slagaren]] en een antal kleinere pläsen daor in de umgeving Drentstälig.
 
De dialecten van [[Kampen (Overiessel)|Kampen]] en umstreken en [[Gällemuun]] wörren soms niet bi'j 't Sallaans erekend, umdat ze westelijker van kerakter bin (zie ieronder). De täälkundige [[Harrie Scholtmeijer]] <ref name="Scholt2006">Scholtmeijer, Harrie (2006), ''Mörn! Taalgids Overijssel'', Assen: In Boekvorm Uitgevers bv.</ref> dielt ok de dialecten van rond [[Zwolle]] en de dialecten tegen de greins mit Twente niet bi'j 't Sallaans in mär rekent ze tot twie ni'je groepen:
 
* [[Noord-Overiessels]] boven een liende die zo'n betien onder [[Zwolle]], [[Ni'jlusen]] en [[Slagharen|Slagaren]] löp;
Diftongen bin ''au'' en ''ei''. ''Ui'' kan optreden in Nederlaanse leenwoorden.
 
Wat de [[medeklinker]]s anget vaalt de syllabedragende nasaal op: van de ''uutgaank'' ''-en'' wört allienig de ''n'' uut-espreuken. Zo is 't ''{{small()|h}}ietn/{{small()|h}}eetn'', ''loopm'', ''wärkng''. Dit wört in de mieste spellingssystemen niet uut-eskreven. De [[h]] wört in 't westen van 't täälgebied (in en rond [[Zwolle]] en [[Kampen (Overiessel)|Kampen]]) niet uut-espreuken (dit is ok nog zo in 't [[Urkers]]). De [[r]] wört in de pläsen [[Kampen]], [[Zwolle]] en [[Dèventer|Deventer]] "brouwend" uut-espreuken, mär daorbuten altied erold.
====Precessen in de klankleer====
7.703

bewerkingen