Heufdmenu losdoon

Wijzigingen

40 bytes toegevoegd, 7 jaar geleden
gien bewarkingssamenvatting
{{Taaltabel
| aandere namen = Manx-GalliesGaelies
| eigen naam = Gaelg, Gailck, Gaelg Vanninagh
| espreuken in = [[Man (eilaand)]]
* [[Keltiese talen|Kelties]]
** [[Goidelies]]
*** '''Manx-GalliesGaelies'''
| schrift = [[Latiens alfabet|Latiens]]
| taalstaotus = [[Man (eilaand)|Man]]
| 639-3 = glv
}}
t '''Manx''' of '''Manx-GalliesGaelies''' (uutspraak: {{IPA|/mɑŋks ɡeɪlis/}}) is n taal die tot in de jaoren zeuventig van de [[20e eeuw]] espreuken wörden op t eilaand [[Man (eilaand)|Man]]. t Is taalkundig ezien t meest verwaant an t ouwe [[Iers|Iers-GalliesGaelies]], en dan veural t dialekt van Ulster, de dialekten van Galloway en de variaant van t Schots-GalliesGaelies zo as dat op de Hebriden espreuken wörden. De taal is ontstaon rond de [[5e eeuw]] en wörden deur heur sprekers ''Gaelg Vanninagh'' eneumd.
 
De leste echte [[moerstaal]]spreker van t Manx was Ned Maddrell, die in [[1974]] uut de tied kwam. Daornao leefden t Manx kunstmaotig weer op, en meensen begunnen t weer as [[tweede taal]] te leren. Veule kienders die noen geboren wörden, wörden in t [[Engels]] en t Manx op-evoed. De regering van t eilaand bevordert de taal en der kunnen lessen enz. in t Manx evolgd wörden.
t Manx is t meest van alle Keltiese talen beïnvleud deur t [[Oudnoors]], umdat der veule [[Vikingen]] op t eilaand woenden.
 
Al mit al is/was t Manx dus n [[minderheidstaal]], en zo wörden t oek erkend deur de [[Europese Unie]], t [[Verienigd Keuninkriek|Verenigd Koninkriek]] en [[Ierlaand]]. De taal wörden ereguleerd deur de ''Coonseil ny Gaelgey'' (de Manx-GallieseGaeliese Raod). Vanaof de [[17e eeuw]] wördden boeken as de [[Biebel]] oek in t Manx vertaald, mer veur die tied bin der mer min eschreven bronnen van de taal weerevunnen.
 
Umdat t Manx zien eigen zonder [[literatuur]] of geschriften hef ontwikkeld, en de eerste oorspronkelike tekste (n Biebelvertaling) in disse taal eerst in 1830 uutkwam, wörden t eschreven zo as n Engelsman die de taal veur t eerst zol heuren en zol schrieven, mit referensies naor de schriefwieze die al bestung veur t [[Iers|Iers-GalliesGaelies]].
 
==Veurbeelden==
* [http://www.gaelg.iofm.net/DICTIONARY/DICTIONARIES.html Breedvoerig woordeboek Manx-Engels /Engels-Manx (mit PDF-versie)]
 
{{Interwiki|code=gv|naam=Manx-GallieseGaeliese}}
 
[[Kattegerie:West-Veluws_artikel]]