Verskil tüsken versys van "Grunnen (stad)"

94 bytes verwijderd ,  6 jaar geleden
lidwoorden ontbreken in en zinsopbouw woordgebruik foutief
K (Bot: Migrating 68 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q749 (translate me))
(lidwoorden ontbreken in en zinsopbouw woordgebruik foutief)
[[Bestaand:Groningen_Der_Aa-kerk_april04.jpg|250px|right|thumb|Der Aa-Kerk in Stad]]
[[Bestaand:A kerk Groningen.jpg|right|250px|thumb|Der Aa-Kerk van ander kaant]]
De '''Stad Grunnen''' (ook: ''Stad Grönnen'' of gewoon ''Stad'', [[Nederlaands]]: ''Groningen'', [[Frais]]: ''Grins'') is de [[heufdstad]] van de [[Grunnen (provìnzie)|provìnzie Grunnen]]. De stad geldt as metropool van t noorden. De stad het 190.000 inwoner (2011). t Is n stad mitmitn veulbult varieerde [[handel (economie)|haandel]] en [[industrie]]. Grunnen is ook n studentenstad. De [[Rieksakademie Grunnen]] en de [[Haanzehogeschool Grunnen]] hebben soamen sikkom 50.000 studenten. Grunnen wordt den ook de 'jonkste' stad van [[Nederlaand]] nuimd. De stad is as woonstee in trek bie studenten en jonge, kinderriekehoesholdns mit gezinnenkiender.
 
De binnenstad van Grunnen is in 2005 tot beste binnenstad van [[Nederlaand]] verkozen. Dit blef e tot noa 2007.
 
TotIen wiedpervinsie inneumt de omtrek wordtelkenain Grunnen "''Stad''" nuimd. In de bus letst dien strippenkoart zain en zègst: "Stad" en de chauffeur stempeltwait oafwoarst totdoe Grunnen.hén Ofmost zo as de. Grunnegers zèggen: "Der is moar ain stad en dat is Stad". Zulf nuimen zai zok "Stadjer" of "Stadjeder".
 
[[Stadjer]]s nuimen Grunnen ook wel laifkozend: "Groot [[Loug]]", omdat de sfeer net is as in n "Groot Dörp".
 
== Historie ==
Grunnen ontstondis begunt op 't noordelkste oetloperend van de [[Hondsrug]]. De oldst bekende vermelden dateert oet 1040. Dat joar wordt aanholden as ontstoansdoatembegundoatem. tStad Har al vlotgauw [[stadsrechten]] en is doarmit de 3e oldste stad van Nederlaand as t goat om stadsrechten (''[[Nimweeg]] en [[Deventer]] goan der nog veur''). t Aiglieks Drentse [[Esdorp|esloug]] wuir in de [[middelaiwen]] n belaankrieke handelsploats. Om heurte gezagloaten tezain tonenwel boas was, baauwden de [[stadjers]] in de [[13e eeuw|13e aiw]] op aaigens gezag n omwallen. De Stad tradwer in dij periodetied ook toulid totvan de [[Hanze]]. De invloudInvloud van de Stad op de [[Ommelanden]] waswer dusdoanegso groot dat doardoardeur de omgangstoaltoal van [[Frais]] veraanderde in t Saksische [[Grunnegs]].
 
De invloud Invloud van de Stad op de provìnzie oettezagst zokdoe op op veulebult menaaiern. In summege gevaaln, bieveurbeeld in [[Westerwolde]], funksjoneerde de Stad rechtstreeks as laandsheer, in andere gevallen was de Stad enkeld aanwezeg as grondbezitter, in weer andere gevallen as vervener, bieveurbeeld deur t aanleggen van t [[Stadsknoal (knoal)|Stadsknoal]] of as inpolderoar bieveurbeeld in de [[Stadspolder]]. Grunnen was tot wied in de [[20e eeuw|20e aiw]] noa t riek dedei grootstemainste grondbezittergrond har in [[Nederlaand]].
 
Grunnen kreeg in [[1614]] heur [[Universiteit|akademie]] en loater in de zeuventiende aiw n nije omwallen, ontworpen deur vestenbaauwer [[Menno van Coehoorn]]. Dij nije vesten wuir in t [[rampjaar]] [[1672]] belegerd deur de [[bisschop]] van [[Munster (stad)|Munster]], [[Bernhard von Galen|Berend van Goalen]]. Elk joar op [[28 augustus]] vaaiert de Stad de overwinnendat ze boas binnen bleevm op ''Bommen Berend'' (zai [[Grunnegs Ontzet]]).
 
In [[1772]] wer der n [[Vrijmezzelderij|Vrijmezzelderslozie]] oprichten doan, [[L' Union Provinciale]] nuimd. Dizze lozie het ondermeer biedroagen wilt an t keren van de stried tuzzen Stad en Ommelanden ien de tied van heur oprichtens, vandoar ook de betaikenis van de noam: "Pervinsjoale Ainhaid". Tegenswoardeg kint dehet Stad 5 Vrijmezzelderslozies.
 
== Zainsweerdegheden ==
Belaankrieke zainsweerdegheden in t zèntrum binnen:
* de [[Martinitoern]] (ook wel ''d'Olle Grieze'' nuimd in t [[Stadsgrunnegs|Stadjeders]])
* bieheurende [[Martinikèrke (Groningen)]]
* [[GrodeGrood Maarkt (Grunnen)|GrodeGrood Maarkt]]
* t [[provìnziehuus (Grunnen)|provìnziehoes]]
* de [[Der Aa-kerk]]
* de [[Hoogkerk]]
* t [[Goldkentoor]]
* t [[Grunneger Museum]]
* t [[Station Grunnen|station]] en t [[peerd van Ome Loeks]]
* gezellegeBult winkelstroatken om en bie [[Viskmaarkt]]
* t daip [[Hoge der A]] mit zien pakhuzen
* de [[Korenbeurs]]
* de [[Prinsentoen]]
* de [[Prinsenhof (Grunnen)|Prinsenhof]]
* t Stadhuus
* veule gasthuzen
 
== Geboren in Grunnen ==
* [[Diederik Samsom]], polietieker veur de [[PvdA]]
 
== Leegsaksisch ==
11

bewerkingen