Westfrais

(döärstüürd vanaf "Westfries")

t Westfrais is de toal van de Westfraise bevôlken in Westfraislaand. t Is n soort tuzzentoal van t Frais en t Hollaands. t Westfrais mout nait verwaard worden mit de etnologische vertoalde woord veur de Fraise toal annex t Westerlaauwers Frais, West Frais (zai ook doar veur aandere begrippen soamensteld oet de woorden 'west' en 'Frais').

De lokoatsie van t Westfraise toalgebied in de Frieslanen

Deur t ontstoan van de Zuderzee en de loatere viskerij en haandel tuzzen de hoavens van de Zuderzee is t Westfrais in toalgebroek onder invloud wèst van de Leegsaksische zuderzeedialekten, môr ook deur de staarke baand mit t gewest Hollaand, en ook wel Zeelaand is t ook onder invloud west van dizze dialekten. t Westfrais wordt vandoag de dag zain as n dialekt van t Nederlaands.

Woorden bewark

Frais Toal / swoar dialekt Staark dialekt Licht dialekt Grunnegs
ien ien ien ien/één ain
twa twei twei twee twij
trije trìe drie drie drij
wat wes wat wat wat
lyts lutke/lutje lutje/kloin kloin/klein lutke/lutje
glydsbaan glisbaan glisbaan/glaibaan glaibaan/glijbaan glidskeboan
oars aârs aârs anders aans
sjen litte zien leite zien leite zien laten zain lôten
fierder vedder vedder vedder wieder
nee nei nei nei/nee nee
nei nei nei naar noar
net neit nie/niet niet nait
skip skip skip/skap skap schop
blyn blaind blind blind blaind
búk bûk bûk/buk buik lief
thús thús thuis thuis thoes
blom blom bloem bloem blom/bloum
swipe zwuup zwuup/zweep zweep swip

Schrieveraai bewark

Ien Westfraise toal verschient t kertoalblad Skroivendevort, oetgeven deur stichten Creatief Westfries. Ok bin d'r vier Wesrfraise schrieversgroepen: Hoogkarspel, Hoogwold, Langediek en Veenhoezen.

Je gane in buiten
met de hond an de loin.
Je banjere zô saampies.
Wat is dat toch foin.

Deur blare zô prachtig
op 't groene tepoit.
Dat komt deur de herrest,
die heb ze deer loid.

't Zontje dat tovert
'n sprookie, zô jent.
Dat maakt alle kleure
zô sterk en petént.

Oet t gedicht 'Hondeweer' deur Joke Sijs oet Hoogwold, in Skroivendevort, 33 jg., nr. 3, des. 2021

= bewark